ليكن پلان (خزه پوستي)


ليكن پلان عمدتا سبب بثورات (راش) (rash) خارش دار پوستي ميشود. در برخي افراد ديگر قسمتهاي بدن مثل دهان، اندامهاي تناسلي، موها و ناخن ها را نيز تحت تاثير قرار مي دهد.

در اغلب موارد مشكل در عرض 6 تا 18 ماه از بين مي رود. درمان، عموما با يك كرم يا پماد استروئيدي سبب كم شدن خارش و كاهش راش تا زمان از بين رفتن مشكل ميشود.

ليكن پلان چيست و چه كساني به آن مبتلا مي شوند؟

ليكن پلان شرايطي است كه عموما بر پوست تاثير گذاشته و سبب بثورات خارش دار ميشود. در برخي موارد دهان، اندامهاي تناسلي، مو، ناخنها و به ندرت ديگر قسمتهاي بدن را تحت تاثير قرار مي دهد.

از هر 50 نفر حدودا 1 نفر ليكن پلان مي گيرد. احتمال ايجاد آن در زنان و مردان برابر است. بيش از دو سوم موارد در افراد بين 30 تا 60 سال به وجود مي آيد. با اين وجود، ممكن است در هر سني ايجاد شود. اين بيماري وراثتي نيست. عفوني هم نيست و بثورات به ديگران منتقل نميشوند.

 

عامل ليكن پلان چيست؟

عامل ليكن پلان شناخته شده نيست. نوعي التهاب در پوست ايجاد ميشود كه سبب ايجاد بثورات مي گردد. با اين وجود، علت ايجاد التهاب مشخص نيست. يك نظريه اين است كه يك ويروس يا ديگر عوامل محيطي ممكن است سيستم ايمني را براي حمله به سلولهاي پوست تحريك كرده و منجر به التهاب شود.

بثوراتي بسيار مشابه ليكن پلاتن گاها به خاطر عاملي شناخته شده به وجود مي آيد اما اين مشكل نادر است. براي مثال،

  • بثورات مشابهي به ليكن پلان در نتيجه عوارض جانبي نادر برخي از داروها به وجود مي آيد كه ﺿﺎﯾﻌﺎت ﻟﯿﮑﻨﻮﺋﯿﺪ ناميده ميشود. براي مثال، داروهاي ضد مالاريا، ضد التهاب، بتابلوكرها، تیازیدی دیورتیک‏ها و تزريقات طلا. بثورات در طول چند هفته بعد از توقف استفاده از دارويي كه عامل آن شده است از بين مي رود.
  • ليكن پلان در دهان گاهي به خاطر حساسيت به مواد جيوه اي كه براي پر كردن دندانها استفاده ميشود به وجود مي آيد.
  • بثورات مشابهي از ليكن پلان گاها بعد از تماس با مواد شيميايي خاصي كه در چاپ عكسهاي رنگي استفاده ميشود به وجود مي آيد.

ليكن پلان چگونه به وجود مي آيد و علائم آن چيست؟

ليكن پلان پوستي

اين نوع بثورات عمدتا متشكل از جوشهاي قرمز- زرشكي است. جوشها اغلب درخشنده بوده و سطح صافي دارند (پلان به معناي مسطح است). اندازه آنها از اندازه سر يك سوزن تا حدود 1 سانتي متر متفاوت است. تعداد جوشهاي مسطح ايجاد شده نيز متفاوت است. بثورات ممكن است در هر جايي از بدن اتفاق افتد اما احتمال ايجاد آن در سمت داخلي مچ، پايين پاها و انتهاي پشت بيشتر است.

رگهاي سفيد رنگ نازكي اغلب در بالاي هر ضايعه ايجاد ميشود كه Wickham's striae ناميده ميشود.

خارش مي تواند خفيف تا شديد باشد. خارش شديد رايج بوده و اغلب بدترين چيز در مورد ليكن پلان است. اين خارش ممكن است سبب بر هم خوردن خواب شده و بر كيفيت زندگي تاثير بگذارد. خارش در كساني كه تمايل دارند براي كم شدن خارش بثورات را بمالند كمتر از كساني است كه آنها را مي خراشند.

گاهي بثورات سريعا در طول چند روز ايجاد ميشود. گاهي هر ضايعه به تدريج در طول چند هفته به تدريج ايجاد ميشود. گاهي چندين ضايعه در راستاي زخم پيشين ايجاد ميشود. گاهي چندين ضايعه در كنار هم قرار گرفته و يك تكه بزرگ را شكل مي دهند. در طول زمان با محو شدن ضايعات قبلي ممكن است ضايعات جديد به وجود آيد. هر ضايعه چند ماه طول مي كشد تا از بين برود.

در اغلب موارد، بثورات بين 3 تا 18 ماه طول مي كشد و سپس از بين مي رود. در برخي موارد مدت طولاني تري باقي مي ماند. يك لك قوه اي يا خاكستري كه خارش ندارد ممكن است بر روي پوست جايي كه ضايعه وجود داشته باقي بماند. چندين ماه تا سالها طول مي كشد تا كاملا از بين برود.

رگه هاي سفيد باريكي روي هر ضايعه ايجاد ميشود كه Wickham's striae ناميده ميشود.

ليكن پلان دهاني

در حدود نيمي از افراد مبتلا به بثورات ليكن پلان پوست، رگه هاي سفيد در داخل گونه ها، لثه ها و زبان ايجاد ميشود. اغلب بدون درد و خارش است و تا زماني كه ديده نشود فرد متوجه آن نميشود. گاهي بدون وجود ليكن پلان در پوست، فقط در دهان ايجاد ميشود.

ليكن پلان همچنين مي تواند سبب ايجاد زخمهايي بر روي دهان شود كه متداول نيست. اگر ايجاد شوند بسيار دردناك و ناخوشايند هستند. غذاهاي داغ يا پر ادويه را مخصوصا اين افراد نمي توانند به راحتي بخورند.

زخمهاي دهان مي توانند با وجود يا عدم وجود بثورات پوست ايجاد شوند. در برخي موارد، لثه ها قرمز و دردناك ميشود.