يائسگي شما را كلافه كرده است؟


يك گذر اساسي در زندگي

yaesegi
يائسگي يك دوره گذر است كه در ذهن بسياري از زناني كه به سن 50 سالگي نزديك ميشوند به يك مسئله بزرگ تبديل ميشود. گاهي "تغييري در زندگي" ناميده ميشود. يائسگي پايان دوره هاي قاعدگي و در نتيجه بارداري است.
مي تواند به لحاظ فيزيكي و ذهني چالش برانگيز باشد. نگراني هاي شايع عبارتند از گر گرفتگي، مشكل در خواب و ايجاد تغييراتي. اما علائم مي تواند در هر زني متفاوت باشد. بسياري از زنان نيازي به درمان ندارند. براي كساني كه علائم در آنها مشكل ساز ميشود، انتخاب بهترين درمان مي تواند گيج كننده باشد. درمانهاي مختلف ريسكها و مزايايي دارند كه بايد به دقت بررسي شوند.
دانش ما در مورد يائسگي در دو دهه گذشته پيشرفت چشمگيري داشته است. تحقيقات گسترده در مورد دوران قبل، بعد و در طول يائسگي بينش جديدي در مورد روند اين دوران به ما داده است. گزينه هاي درماني جديد در حال ارائه هستند و درمانهاي طولاني مدت و پايدار بيشتر از پيش در حال تكامل هستند.

اين گونه تحقيقات ضروري هستند چون در حال حاضر زنان زيادي در كشور در دوران يائسگي به سر مي برند و هر ساله نيز به اين تعداد اضافه ميشود.
يائسگي به صورت پايان دوران قاعدي تعريف ميشود. به صورت ميانگين، آخرين دوره قاعدگي زنان در حدود 51 سالگي انجام ميشود اما مي تواند در دهه 40 يا اواخر دهه 50 نيز باشد. علائم اغلب چندين سال قبل از شروع يائسگي ظهور مي كنند. اين دوره زماني تغيير گذر يائسگي ناميده ميشود كه تا يك سال بعد از آخرين قاعدگي ادامه دارد.  
در زمان گذر از يائسگي، سطوح استروژن و پروژسترون، اين دو هورمون زنانه كه در تخمدانها ساخته ميشوند، به صورت نامرتب بالا و پايين مي روند. اين نوسان در سطوح هورمونها در طول گذر يائسگي مي تواند بر بخشهاي مختلفي از بدن تاثير بگذارد.
در تحقيقي، محققان بر روي تغييرات بسياري كه در طول اين دوران گذر با آن مواجه مي شوند تحقيق مي كنند. در اين تحقيق كهبر روي بيش از سه هزار زن انجام شده، آنها بيش از 15 سال قبل و بعد از يائسگي مورد بررسي قرار گرفتند. محققان سلامت استخوان، قلب و رگهاي خوني، مغز، سرطان و انواع ديگري از علائم را تحت نظر داشتند.
بخشي از هدف اين تحقيق اين بود كه به زنان در مورد اتفاقي كه قرار بود برايشان بيفتد آگاهي بدهد كه شامل طيفي از تجربيات مشابه ميشد چون اين امر مي توانست به آنها در درك آنچه كه در طول اين دوران گذر مي افتد كمك نمايد.
اين محققان در ميان بسياري از يافته هاي ديگر دريافتند كه قدرت تفكر در زمان گذر مي تواند كمي مختل شود. آنها در يافتند كه اين زنان ديگر همانند قبل نمي توانند به آساني چيزي ياد بگيرند. در عملكرد اداركي آنها در زمان گذر افت محسوسي مشاهده ميشود. اما وقتي زنان اين دوران گذر را پشت سر مي گذارند دوباره به حالت اوليه خود باز مي گردند. بنابراين در انتهاي تونل روشنايي است.
در بخش ديگري از اين تحقيق به حالات افراد توجه شد و دريافتند كه علائم افسردگي مثل احساس نااميدي، از دست دادن اشتها و حالت پايدار غمگيني، در طول دوران گذر افزايش يافته و در دوران پس از شروع يائسگي نيز باقي مي ماند. در همين دوران، گر گرفتگي و تعرق در شب نيز معمولا افزايش مي يابد.
گرگرفتگي ها مي تواند شديد و بسيار آزار دهنده باشند. قبلا تصور ميشد كه اين حالت2 تا 3 سال به طول مي انجامد اما اين تحقيقات نشان داد كه اين حالت در برخي زنان بسيار بيشتر يعني تا 7 تا 10 سال نيز ممكن است باقي بماند.
در برخي از زنان اين گر گرفتگي ها مي تواند آن قدر شديد باشد كه با فعاليت روزانه شان تداخل داشته باشد. در اين صورت، با پزشك خودمشورت كنيد. راههاي بسياري براي تسكين اين امر وجود دارد. تغيير در سبك زندگي مثل ورزش يا كاهش دادن استرس مي تواند كمك كننده باشد. برخي از زنان براي كاهش علائم به دارو ها روي مي آورند مخصوصا به هورمون درماني يائسگي. اين درمان مي تواند شامل تركيبات هورموني مختلف بوده و به شيوه ها ودوزهاي مختلف موجود است. اما در برخي تحقيقات ايمني هورمون درماني مورد ترديد قرار گرفته است.
در دهه 1990، هورمونها براي بيشتر زنان براي مابقي عمرشان پيشنهاد ميشد. هورمونها نه تنها مي توانند علائم را تسكين دهند بلكه به نظر مي رسد از بيماري قلبي و ديگر بيماريها نيز پيشگيري مي كنند. اما همه چيز در سال 2002 تغيير كرد، در اين موقع تحقيقي انجام شد كه مشخص شد كه خطرات هورمون درماني بيشتر از مزاياي آن است. اين درمان كه نوع خاصي از استروژن به علاوه پروژسترون است، به كمتر شدن احتمال شكستگي استخوان و كم شدن خطر ابتلا به سرطان ركتوم و روده بزرگ ميشود. اما ريسك ابتلا به سرطان سينه، حمله قلبي، سكته مغزي و لخته خون در پاها و ريه ها را نيز افزايش مي دهد. در سال 2004، در اين تحقيق مشخص شد در زناني كه فقط از استروژن استفاده كرده بودند ريسك شكستگي استخوان كاهش مي يابد اما ريسك سكته قلبي افزايش داشت.
تحليل هاي بيشتر نشان مي دهد كه برخي از ريسكها به زمان شروع هورمون درماني براي يائسگي بستگي دارد. شواهد بسياري نشان مي دهد كه اگر زنان در زمان نزديك به يائسگي يا اوايل شروع آن از اين هورمونها استفاده نمايند، احتمالا براي سلامت قلب و كاهش نرخ مرگ و مير مفيد خواهد بود. در تحقيقي نيز ايده استفاده از هورمونها در نزديكي شروع يائسگي براي كمك به سلامت عروقي بررسي ميشود كه انتظار مي رود نتايج آن تا سال 2013 منتشر شود.
امروزه استروژن همچنان موثرترين دارو براي درمان علائم يائسگي مثل گر گرفتگي و تعرق هاي شبانه محسوب ميشود. دانشمندان به خاطر دلايل ايمني پيشنهاد مي دهند كه پزشكان دوزهاي موثر كمتري براي دوره هاي كوتاه مدت تجويز نمايند.
محققان در حال بررسي جايگزين هايي براي هورمونها هستند. آنها بر روي شيوه هاي ذهني-بدني، ورزش، داروهاي مختلف، شيوه هاي رفتاري و داروهاي جايگزين تحقيق مي كنند.
اگر نرديك است كه يائسه شويد يا در اواسط يائسگي هستيد علائم دوره گذر را بشناسيد، با پزشك خود در اين باره مشورت نماييد و اگر گزينه هاي درماني وجود دارد ببينيد كه كدام يك برايتان مناسب تر است. هر زني متفاوت است و بنابراين درمانها بايد براي هر زني فردي سازي شود.
انتخابهاي آگاهانه
مديريت يائسگي
اگر علائمي داريد كه برايتان مشكل ساز شده اند، در زير ايده هايي آورده شده اند كه مي توانيد آنها را امتحان نماييد:
•    اگر تعرق شبانه سبب ميشود كه شبها از خواب بيدار شويد، در يك اتاق خنك بخوابيد و يا از يك پنكه استفاده كنيد.
•    در زمان شروع گرگرفتگي ها، به جايي خنك برويد.
•    چند تكه لباس بپوشيد كه در صورت احساس گرما بتوانيد آنها را از تن بدر آوريد.
•    از لباسهايي استفاده كنيد كه به پوستتان هوا برسد.
•    در زمان شروع گر گرفتگي ها از مايعات خنك (آب يا آب ميوه) استفاده نماييد.
•    ببينيد اين گر گرفتگي ها چه زماني معمولا شروع ميشوند و حدس بزنيد چه چزي محرك آنها است. سپس از آن محركها اجتناب نماييد.
•    سيگار نكشيد.
•    براي مديريت علائم در مورد راههاي ديگر از جمله هورمون درماني و ديگر انواع داروها كه بازدارنده هاي گزینشی بازجذب سروتونین ناميده ميشوند كه تاثيرگذاري آنها ثابت شده است با پزشك خود مشورت نماييد.