بیماری کاواساکی

بیماری کاواساکی بیماری کودکان است که موجب تب، خارش پوست و سایر علائم (ذکر شده در زیر) می‌شود. بیشتر کودکان کاملا بهبود می‌یابند، اما در بعضی موارد عوارض خطرناک آن گسترش می‌یابد. درمان زود هنگام می­تواند از عوارض جلوگیری کند.

بیماری کاواساکی چیست و چه کسانی به آن مبتلا میشوند؟

بیماری کاواساکی یک بیماری نادر است که عمدتا در کودکان کمتر از 5 سال بروز می‌کند. در شایع‌ترین موارد بر روی کودکان 9-12 ماه اثر می‌گذارد. این بیماری باعث علائم مختلف در سرتاسر بدن (ذکر شده در زیر) می‌شود. این بیماری برای اولین بار توسط یک دکتر ژاپنی در سال 1960 توضیح داده شد. از آن زمان به بعد مواردی در بسیاری از کشورها گزارش شده است.

 

علائم بیماری کاواساکی چیست؟

معمول‌ترین نشانه این بیماری تب (درجه حرارت بالا) که بیشتر از 5 روز طول بکشد، می‌باشد. بعلاوه وجود حداقل 4 نشانه از نشانه‌های زیر برای تشخیص لازم است:

-         قرمزی چشم (ورم ملتحمه)

-         تغییرات در دهان مانند قرمزی زبان و گلو و یا لب‌های خشک و ترک خورده

-         جوش­های قرمز چرکی که به طور معمول در طول یک هفته از بین می‌رود.

-         تغییرات در دست­ یا پاها مانند تورم خفیف یا قرمزی. پوسته ریزی انگشتان دست یا پا در حدود 2-3 هفته.

-         تورم یک یا چند غده لنفاوی در گردن

 

تشخیص بیماری کاواساکی براساس علائم فوق است. هیچ آزمایشی برای تایید این بیماری وجود ندارد. ممکن است آزمایش­هایی به منظور رد کردن سایر بیماری­هایی که علائم مشابهی دارند، مانند سرخک، تب مخملک و غیره انجام شود. ممکن است علائم دیگری علاوه بر علائم فوق مشاهده شود، مانند اسهال، استفراغ، درد شکم، کاهش اشتها، تورم و درد مفاصل و یرقان (زرد شدن پوست). همچنین این کودکان معمولا بسیار زود رنج هستند.

 

فرایند بیماری چگونه است؟

به طور معمول در ابتدا تب مشاهده می‌شود و بعداز آن علائم دیگر (لیست فوق) بعد از چند روز آشکار می‌شود. علائمی که بعد از تب مشاهده می‌شوند، همه باهم در یک مقطع زمانی ظاهر نمی‌شوند و اغلب یکی پس از دیگری آشکار می‌شوند. به همین دلیل تشخیص بیماری کاواساکی ممکن است چندین روز پس از شروع اولین علائم به طول انجامد. در مجموع علائم بعد 10 روز کاهش یافته و از بین می‌روند، اگرچه گاهی اواقات عوارضی مشاهده می‌شود (پایین را ببینید).

در طول بیماری بعضی از کودکان بسیار ناخوش می‌شوند، اما برخی بیماری خفیف مانند عفونت‌های ویروسی دارند. در هر صورت معمولا هر کودک مشکوک به بیماری کاواساکی در بیمارستان بستری می‌شود، حتی اگر بیماری خفیفی به نظر رسد. به طور معمول اسکن قلب برای بررسی عوارض انجام می‌شود. اگر عوارض رخ دهد، معمولا یک هفته یا بیشتر علائم لیست شده در بالا مشاهده می‌شود.

 

عوارض بیماری کاواساکی چیست؟

مشکلات قلبی

در حدود 1نفر از 5 کودک مبتلا به کاواساکی که درمان نشدند، التهاب عروق خونی قلب (عروق کرونر) مشاهده شده است. التهاب عروق خونی قلب می‌تواند تورم قسمتی از شریان‌ها را که آنوریسم عروقی نامیده می‌شود، موجب شود. آنوریسم عروق کرونر معمولا باعث عوارض نمی‌شود و با گذشت زمان در اغلب موارد از بین می‌رود و عروق به حالت عادی باز می‌گردند. با این حال، دیوار آنوریسم ضعیف و غیر طبیعی است. در برخی از کودکان مبتلا به آنوریسم ممکن است مشکلات جدی گسترش یابد. جدی ترین این مشکلات ترومبوز (تشکیل لخته خون در عروق) و آسیب قلبی (حمله قلبی) است. حدود 1 از 100 کودک مبتلا به بیماری کاواساکی از مشکلات قلبی می­میرند.

آنوریسم می تواند با اسکن قلب (اکوکاردیوگرام) تشخیص داده شود. اگر آنوریسم اتفاق افتد، یک هفته یا بیشتر پس از آغاز تب و سایر علایم حاد شروع به گسترش خواهد شد. اغلب درمان ظرف مدت 10 روز بعد از شروع علائم مانع از بروز این عوارض می‌شود. به همین دلیل تشخیص و درمان بیماری کاواساکی در مراحل اولیه بیماری مهم است.

 

عوارض دیگر

آنوریسم یک شریان کرونری است که از التهاب عروق (واسکولیت) ایجاد می‌شود. آنوریسم در شریان­های دیگر در نقاط مختلف بدن می­تواند رخ می­دهد، اما بسیار نادر است. مشکلات نادر مختلف دیگری نیز در برخی از کودکان مبتلا به بیماری کاواساکی گزارش شده است.

 

درمان بیماری کاواساکی چیست؟

    آسپرین. این یکی از چندین مواردیست که آسپرین به کودکان داده می­شود. آسپرین به کاهش التهاب در عروق کرونر کمک می‌کند.

    گاماگلوبولین. این ترکیب یک پادتن (آنتی بادی) به دست آمده از خون انسان است، که توسط تزریق وارد جریان خون می­شود. واضح نیست که این ترکیب چگونه کار می­کند، احتمالا به طریقی واکنش سیستم ایمنی بدن را برای جلوگیری از التهاب شریان­ها تغییر می­دهد.

استفاده از ترکیب آسپرین و گاماگلوبین طی مدت 10 روز از شروع بیماری کاواساکی احتمال عوارض قلبی را کاهش می­دهد. بدون درمان، آنوریسم حدودا در 20 نفر از هر 100 کودک مشاهده شده است. با درمان، این مقدار به حدود 5 در 100 کودک کاهش می­یابد.

سایر درمانها با هدف آسایش و راحتی کودک، مانند نوشیدن فراوان و پرستاری از آنها در طول بیماری انجام می‌شود.

تحقیقات برای یافتن درمان بهتر ادامه دارد. به عنوان مثال، پژوهش­های اخیر نشان دادند که داروهای استروئیدی، آبسیکسیمب، اینفیلیکسیمب و متوترکسات، ممکن است برای جلوگیری از عوارض مفید باشد. تحقیقات بیشتری برای تایید نقش این داروها در درمان بیماری کاواساکی مورد نیاز است.

 

چشم انداز درمان چیست؟

بدون درمان، بیشتر کودکان بهبودی کامل می­یابند اما در برخی موارد عوارض گسترش می‌یابد. با درمان زود هنگام عوارض شانس بسیار کمتری برای گسترش دارند.

تکرار اسکن قلب معمولا برای چند هفته توصیه می‌شود. اگر اسکن قلب 6-8 هفته پس از شروع علائم نرمال باشد، مشکلات قلبی طولانی مدت بعید به نظر می‌رسد.

  اگر آنوریسم تشخیص داده شود، پیگیری‌های بلند مدت (مانند معاینات سالانه) برای تشخیص اثرات دراز مدت آنوریسم بر روی قلب که هنوز به طور کامل شناخته نشده است، توصیه می‌شود.