انسداد مجاري اشك در نوزادان

در برخي نوزادان تازه متولد شده يك يا هر دو چشم دچار اشكريزش به دلیل چسبندگی و بسته بودن مجرای تخلیه کننده اشک در گوشه داخلی چشم ميشوند، مخصوصا بعد از خواب. اين امري رايج بوده و اغلب بدون درمان خود به خود رفع ميشود.

توليد اشك طبيعي

براي پيشگيري از آسيب، سطح حساس چشم بايد مرطوب نگه داشته شود. براي اين منظور و براي كمك به خارج شدن ذرات آشغال، چشم يك غشاء اشك ايجاد مي كند. غشاء اشك از سه لايه تشكيل شده است- لايه اصلي و مياني كه يك لايه از جنس است، لايه نازك خارجي (روغني) و لايه نازك داخلي كه مخاطي است.

مايع آبي اشك از غدد اشكي كه درست بالا و در قسمت خارجي هر چشم هستند ايجاد ميشود. اين غدد مداوا مقدار كمي مايع آبي مي سازند كه به قسمت بالايي چشمها ريخته ميشود. وقتي پلك مي زنيم، پلك اشك را در جلوي چشم پخش مي كند.

غدد كوچكي در پلكها (غدد میبومیوس) مقدار كمي مايع روغني مي سازند كه لايه بيروني غشاء اشك را مي پوشاند. اين لايه به نرم نگه داشتن سطح اشك و كاهش تبخير اشك آبي جلوگيري مي كند.

سپس اشك ها به مجاري كوچكي در قسمت داخلي چشم و از آنجا به كيسه اشك تخليه ميشود. سپس از آنجا به كانالي كه مجاري اشك (يا مجراي بيني اي-اشكي) ناميده ميشود در بيني جريان مي يابد.

چه عاملي سبب انسداد مجراي اشك در نوزادان ميشود؟

چشمها ممكن است يا به خاطر ايجاد زياد اشك (براي مثال در زمان گريه) يا انسداد مجراي اشك خيس شوند. علت معمول چشم اشكي در يك نوزاد تازه متولد شده تاخير در رشد طبيعي و باز شدن مجراي اشك است. دليلش اين است كه هنوز به ميزان كافي در زمان تولد رشد نيافته است. از هر 5 نوزاد تازه متولد شده در يك نوزاد مجاري اشك به خوبي رشد نيافته است. مي تواند يك چشم يا هر دو چشم باشد.

به ندرت، ديگر ناهنجاري هاي چشم يا پلكها مي تواند سبب انسداد مجاري اشك در نوزادان شود.

چگونه بهتر ميشود؟

معمولا با كذشت زمان رشد مجاري تكميل شده و مشكل از بين مي رود. اين اتفاق تا چند هفته بعد از تولد مي افتد و در برخي نوزادان ممكن است چند ماه به طول انجامد. بنابراين، عموما توصيه ميشود فقط صبر كنيد و ببينيد مشكل رفع ميشود يا خير. اگر بعد از حدودا 12 ماه مجاري اشك هنوز بسته بود پزشكتان احتمالا كودك را به يك متخصص چشم ارجاء خواهد داد. يك گزينه براي متخصص چشم عملي است كه در طي آن يك ابزار باريك از مجاري اشك عبور داده ميشود تا مجرا باز شود. اين اقدام معمولا موفق آميز است.

اگر مورد مشكل ساز باشد يا اگر گمان شود كه يك ناهنجاري نادر سبب اين انسداد است ممكن است پزشك زودتر كودك را به متخصص ارجاء دهد.

آيا جدي است؟

معمولا نه. در حالت طبيعي شروع ايجاد اشك در نوزادان تازه متولد يك هفته طول مي كشد بنابراين در ابتدا متوجه چشم اشكي نخواهيد شد. سپس متوجه خواهيد شد كه يك چشم يا هر دو چشم اشكي هستند. اغلب اذيتي براي نوزاد ندارد. گاهي بعد از خواب چشم مبتلا چسبنده به نظر مي رسد. مجبور ميشود گاهي ماده اي چسبنده را تميز كنيد. كره چشم سالم و سفيد به نظر ميرسد. بعد از اينكه مشكل به ظاهر رفع شد، ممكن است در زمانهايي كه كودك سرما مي خورد در طول سرماخوردگي چشم اشكي عود كند. دليلش اين است كه چشمي كه مجاري اش تازه باز شده است ممكن است مجددا با مخاط بسته شود.

چه اقدامي بايد انجام داد؟

اغلب نياز به اقدامي نيست چون خود به خود رفع ميشود. اگر مواد چسبناك در چشم شكل گرفت با يك پارچه مرطوب پشمي آن را پاك كنيد.ايده آل اين است كه چشم با پارچه پشمي مرطوب شده با آب استريل (آب جوشيده سرد شده) شستشو داده شود. ماساژ دادن مجاري اشك 6 بار در روز مي تواند كمك كننده باشد. براي اين عمل، به خارج بيني فشار آرامي وارد آوريد. اين كار به پاك شدن اشكهاي جمع شده در مجراي مسدود و همچنين تكامل مجاري اشك كمك مي كند.

مشكلات احتمالي

ممكن است گاها كره چشم قرمز شود كه دليلش التهاب خفيف است و نياز به درماني ندارد. گاهي ممكن است پيشرفت كرده و سبب التهاب ملتحمه شود (عفونت قسمت خارجي چشم). در اين صورت چشم قرمز و ملتهب ميشود. اغلب ولي جدي نيست. گاهي براي كمك به از بين رفتن التهاب ملتحمه قطره هاي آنتي بيوتيك چشمي تجويز ميشود.

همان طور كه قبلا گفته شد به ندرت علت چشم اشكي در نوزادان يك مشكل چشمي است. در حالتي كه مشكل به خاطر عدم تكامل مجاري اشك باشد، كره چشم معمولا سفيد است و نوزاد اذيت نيست و مشكلي با چشم اشكي ندارد. اگر علائم زير وجود داشته باشد ممكن است مشكل چيز ديگري باشد. در موارد زيربه پزشك مراجعه نمائيد:

  • اگر چشم متورم يا قرمز شده بود.
  • اگر كودك چشمهايش را زياد مي ماليد يا به نظر درد داشت.
  • اگر كودك دوست نداشت چشمانش را باز كند يا به نظر مي رسيد كه نور چشمش را اذيت مي كند.
  • اگر كه ساختار يك چشم يا پلكها به نظر درست نمي آيد.

830 words