بیماری کلیه پایان راه نیست

چگونه با بيماري كليه مي توان زندگي کرد؟بیماری کلیوی

    در مراحل اوليه بيماري ، ممكن است هيچ گونه علامتي ديده نشود . با گذشت زمان توانايي بدن در دفع مواد زائد كمتر خواهد شد لذا ممكن است بیمار متوجه ادم و ورم در دستها و پاها شود . احتمالاً احساس نفسهاي كوتاه و يا كاهش انرژي خواهد كرد . اما جای نگرانی نیست زیرا به محض آنكه بیمار و یه کمک پزشك اقدام به درمان كند، احساس بهتري خواهد يافت اما ممكن است بيماري كليه هنوز در حال پيشرفت كردن باشد و دربرخي مواقع هر دو كليه از كار بيفتد .

غذاها و مايعات خاصي باید محدود شود

صحيح غذاخوردن يك اصل ضروري در بيماران كليوي مي باشد . هنگامي كه كليه هاي به درستي كار نكنند مواد زائد و مايعات بيشتري در بدن توليد خواهد شد. با محدود كردن غذاها و مايعات خاصي، مواد زائد كمتري در بدن باقي خواهد ماند .

 رژيم غذايي مخصوص

هر بيمار كليوي نيازهاي غذايي مخصوصي دارد . به اين علت يك متخصص تغذيه  (كسي كه در مسائل تغذيه اي آموزش ديده ) بايد به وی در مورد نوع و ميزان غذايي كه مي تواند مصرف كند، آموزش دهد. احتمالاً رژيم غذايی براساس مرحله قرار گيري بيماري تغيير خواهد كرد . همزمان با پيشرفت سير بيماري، ممكن است به وی گفته شود كه مايعات كمتري مصرف كند و از غذاهای حاوی فسفات استفاده كند. احتمالاً در دريافت پتاسيم نيز محدود خواهد شد.

اگر آنمي وجود داشته باشد

  آنمي ( فقدان گلبولهاي قرمز خون کافی) يك مشكل شايع در بيماران كليوي مي باشد. ممكن است نياز باشد كه بیمار مكملهاي آهن مصرف كند و يا از هورمونهاي سنتزي تزريق كند. ممكن است لازم باشد شمارش سلولهاي خوني و سطح آهن خون مانيتور شود و بیمار بايد غذاهاي پرفيبر را براي جلوگيري از يبوست مصرف كنيد .

ميزان پروتئين دريافتي بیمار باید كنترل شود

بدن به ميزان مشخصي از پروتئين براي تغذيه مناسب نيازمند است اما مشكلات كليوي  سبب اختلالاتي در فيلتراسيون مي شود . در نتيجه مواد زائد ناشي از مصرف پروتئين ( نيتروژن اوره اي خون يا BUN ) در خون ذخيره مي شود . با متخصص تغذيه باید درباره انتخاب ميزان صحيح پروتئين در رژيم غذايي مشورت شود.

پروتئينهاي كامل بهتر هستند

بدن پروتئينهاي خاصي ( پروتئينهاي كامل ) را بهتر از بقيه مصرف مي كند . جوجه ، بوقلمون ، ماهي و گوشت قرمز نمونه هايي از پروتئينهاي كامل هستند . بیماران باید سعي كنند پروتئينهاي روزانه خود را از اين منابع اگرچه گران تر هستند، انتخاب كنند.

نمك كمتري مصرف شود

نمك (سديم) باعث مي شود بدن آب را در خود نگه دارد. اگر نمك كمتري مصرف شود ، دستها و پاها ورم كمتري خواهد داشت . حتي ممكن است  تنفس راحت تر شود و عادات چشايي با ميزان كمتر نمك تطبيق مي يابد. براي كاهش ميزان نمك در رژيم غذايي ، بیماران از توصيه هاي زير می توان پيروي نمایند:

  • ميزان نمك نوشته شده بر روي برچسب غذاها را چك نماید. آنهايي را انتخاب شود كه زير 400 ميلي گرم در واحد نمك دارند . 
  • افزودنيها و سس هاي كم نمك انتخاب بهتری هستند. 
  • از مصرف چاشنيهاي نمك حاوي پتاسيم اجتناب شود.
  • هنگامي كه در بيرون از منزل شام مي خورد ، غذاهاي كم نمك را انتخاب كند .

اگر به بیمار گفته شده مايعات كمتري نوشیده شود

احتمالاً با پيشرفت سير بيماري گفته مي شود مايعات كمتري مصرف شود . ميزان مايعاتي كه بیمار مي تواند بنوشد وابسته به توانايي كليه در توليد ادرار خواهد بود . اگر بیماری محدوديت مصرف مايعات دارد :
• تكه اي از ليمو را بمكد تا دهانش تر شود . 
• كمتر نمك مصرف كند. اين به كنترل تشنگي كمك مي كند .
• تنها زماني كه تشنه هست، آب بنوشيد .
• اگر ديابت دارد، قندخون را كنترل كند ، چرا كه باعث مي شود كمتر تشنه شود.

مصرف مهارکننده های فسفات 
   مصرف غذاهاي خاصي باعث افزايش سطح فسفات در خون مي شود . اگر كليه ها نتوانند به اندازه كافي اين ميزان بالا را كاهش دهند، استخوانها شروع به ضعيف شدن مي كنند. براي جلوگيري از اين امر ، بیمار بايد مهارکننده فسفات را به همراه غذا مصرف كند. اين قرصها مانع مي شوند كه فسفات غذا وارد خون شود. برخي از غذاها مثل حبوبات، محصولات لبني و شكلات ميزان فسفات بيشتري نسبت به بقيه دارند و ميزان مهارکننده فسفات كه بیمار بايد مصرف كند را تحت تأثير قرار مي دهند.

ورزش بسیار کمک کننده است

زماني كه ورزش كردن جزئي از زندگي بیمار بشود ، احساس سلامتي بيشتري خواهد كرد . تناسب اندام داشتن بسيار مهمتر از آن است كه حتي  كليه هاي به درستي كار نكنند . اگر بیمار اغلب ورزش كتد ، احتمالاً قلب و ريه ها بهتر عمل خواهند كرد كه در نتيجه جريان خون به ساير اندامها افزايش يافته و آنها نيز بهتر كار خواهند كرد.

هنگامي كه بیمار ورزش می كند، جريان خون به اندامها و بافتها افزايش مي يابد كه  مي تواند انرژي بيشتري به وی بدهد. ورزش توان عضلات را بهبود بخشيده كه سبب قوي تر شدن استخوانها نيز مي شود. كه اين خود مي تواند كمك كننده باشد، چرا كه گاهي در بيماران كليوي ضعف استخوانها رخ مي دهد. ورزشهاي هوازي (فعاليت تا پیش نفس نفس زدن و خستگی شدید، كه باعث بهتر كار كردن قلب مي شود ) باعث كاهش فشارخون بالا نيز مي شود.

ورزش باید جزئي از زندگي شود

   بیماران براي گرفتن بهترين نتيجه، در هفته حداقل سه مرتبه ورزش كنند و در هر بار 15 تا 30 دقيقه فعاليت نمايند. بهتر است که با پزشك خود در ارتباط با ايمن ترين راه شروع ورزش صحبت كنند.

کلا بیمار باید فعال تر باشد

   بیماران می توانند همه انواع حركات را به حساب بیاورند و حتما لزومی ندارد که در باشگاه ورزش کنند. توصيه هاي زير را به كار ببندتد :

  • در يك استخر محلي شنا كند
  • پياده روي كند
  •  لفها و چمنها را هرس کند و يا ماشين را با دست بشود
  • از پله ها به جاي آسانسور استفاده كند
  • پاركينگي را انتخاب شود كه از محل مقصد دورتر باشد.

قرار ملاقات با پزشک به طور منظم

براي بررسي سلامتي كليه ها ممكن است لازم باشد دكتر هر چند ماه بیمار را معاينه كند:

  • تست ادرار : مقدار كراتينين ( يك محصول زائد ) ادرار را اندازه گيري مي كند . يك تست 24 ساعته ادرار براي اندازه گيري عملكرد كليه ها انجام خواهد شد.
  • آزمايش خون : مواد زائد باقيمانده در خون (مانند BUN و كراتينين ) اندازه گيري ميشود .
  • تستهاي تصويري: آسيب وارده به كليه ها و عروق خوني را نشان مي دهد . بیمار باید مطمئن باشد كه متخصص راديولوژي  از بيماري كليه وی آگاه است. بعضي از آزمايشهاي اشعه X كه از مواد رنگی بعنوان ماده حاجب استفاده مي شود ، مي تواند براي كليه ها آسيب رسان باشد.

حفظ سلامتي

  • مشكلات سلامتي ديگر مانند ديابت ، فشارخون بالا و آنمي را كنترل كند
  • قبل از درمانهاي دردزا و يا درمانهاي گياهي با پزشك خود مشورت كند
  • سيگار را ترك كنيد . سيگار كشيدن مي تواند آسيب كليه را افزايش دهد
  • فشارخون را در خانه اندازه گيري كند.