سوزش سردل چيست؟

اين حالت زماني رخ مي دهد كه اسيد معده، از معده بالا آمده و مري و حلق پس مي زند ( اصلاحا گفته مي شود كه ترش كردن) و در نتيجه حالت سوزانندگي آن باعث سوزش و تحريك گلو مي شود. اين علايم اگرچه مي توانند مشكل ساز باشند، اما مشكل حاد و تهديدكننده اي نيست.

علايمي كه در گلو احساس مي شود:

علايم ناراحتي گلو اگرچه در هر زماني ممكن است احساس شوند، اما بيشتر افراد زماني كه به در حالت دراز كشيده هستند و يا احياتا در هنگام خم شدن به آن برخورد مي كنند. اين علايم شامل موارد زير مي باشد:

  • نياز به صاف كردن مكرر صدا
  • احساس خفگي
  • سرفه مزمن خشك
  • خشونت صدا
  • مشكل در بلع غذا
  • احساس يك نخود در گلو (احساس جسم خارجي در گلو )
  • احساس بو يا طعم اسيدي در گلو ( طعم ترش)
  • گلودرد مزمن و مكرر

راه حل ها:

غالب بيماران با ايجاد تغييراتي در رژيم غذايي و شيوه زندگي خود از بسياري از اين علايم خلاصي پيدامي كنند.

چرا اين علايم در گلو ظاهر مي شوند؟

پيش از بيان شيوه مبارزه با اين مشكل بهتر است كه درباره علت بروز علايم بيشتر بدانيم. در دو سوي مري ( عضوي كه غذا را از حلق و دهان به معده هدايت مي كتد) دو دريچه عضلاني به نام اسفكترهاي مري وجود دارند. اين دريچه هاي عضلاني در زمان عبور غذا با شل شدن، عبور غذا را تسهيل مي كنند. اما پس از آن بلافاصله بسته مي شوند تا اسيد معده به بالا نيايد. حال اگر اسفكتر تحتاني ( بين معده و انتهاي تحتاني مري ) درست كار نكند، اسيد وارد مري شده و باعث سوزش سينه ( درد تيز مانند اصابت يك جسم برنده پشت جناغ) مي شود. و اگر اسفنكتر فوقاني ( اتصال مري به حلق نيز به موقع تنگ نشود، اسيد وارد حلق و دهان شده و سوزش گلو يا احساس مزه ترش در دهان ( ترش كردن) ايجاد مي شود.

مشاوره پزشكي

متخصص گوش و حلق و بيني معمولا اولين پزشك متخصصي است كه ناراحتي بيماران در گلو را بررسي مي نمايد. كه اين كار را با انجام معاينه فيزيكي و پرسيدن سابقه بيماري انجام خواهد داد. پاسخ مثبت به برخي سوالات در شرح حال بيماري مانند وجود سرفه خشك مزمن، وجود خشونت صدا و يا از بين رفتن طنين صدا، پرسش درباره سابقه ناراحتي معده؛ زخم معده و افزايش وزن و چاقي اخير به نفع اين بيماري هستند.

پس از انجام  معاينات باليني رايج حلق؛ بيني و دهان، ممكن است انجام آزمايشاتي مانند انجام راديوگرافي با بلع باريم، اندازه گيري ميزان اسيديته ( PH ) داخل مري و همچنين لارنگوسكوپيكي مستقيم ( مشاهده حلق و حنجره با ابزار مخصوص) درخواست شود.

رژيم غذايي و تغيير شيوه زندگي

در صورتي كه اين بيماري براي فردي تشخيص داده شود، مهمترين كاري كه بايد انجام شود حتي پيش از مصرف دارو، تغيير برنامه غذايي و تغيير برخي رفتارها است.

برخي غذاها بايد از برنامه غذايي حذف شده يا كمتر مصرف شوند. از جمله آنها مي توان موارد زير را نام برد:

  • بايد مصرف غذاهاي چرب و spicy به حداقل برسد؛
  • غذاهايي كه اصطلاحا اسيدي هستند بايد كمتر مصرف شود مانندسيب زميني و Citrus؛
  • مصرف مشروبات الكلي نيز به شدت بايد پرهيز شود ( براي  پيروان ساير اديان غير از اسلام)؛
  • مصرف كافئين (قهوه و نسكافه) و نوشابه هاي گازدار بايد كاهش يابد؛
  • مصرف شكلات نيز بايد كم شود زيرا در برخي افراد باعث تشديد علايم مي شود.

زمان صرف عذا نيز مهم است:

  • شام بايد سه تا چهار ساعت قبل از خواب سرف شود؛
  • بعد از شام نبايد غذاي ديگري خورده شود.

بايد در هنگام خواب سر و قسمت بالاي تنه را به اندازه 15 سانتيمتر بالاتر از بقيه بدن قرار بگيرد. به كمك بالشت يا بلندكردن پايه هاي تخت اين كار قابل انجام است.

همچنين مي توان به روش زير به درمان اين بيماري كمك نمود:

  • كاهش وزن در صورت وجود چاقي يا اضافه وزن؛
  • دست از كار كشيدن در زمان نزديك به وقت خوابيدن؛
  • پزهيز از پوشيدن لباسهاي سفت و تنگ مانند شلوار جين و كمربندهاي سفت؛
  • كاهش مصرف آسپيرين و بروفن؛ كه باعث تحريك معده مي شوند؛
  • ترك سيگار.

درمان دارويي

همزمان با تغيير برنامه غذايي و تغيير شيوه زندگي، بيماران بايد داروهايي را نيز مصرف كنند. داروها براساس علايم بيمار توسط پزشك تجويز مي شوند و البته بايد درباره شيوه مصرف و عوارض داروها نيز از پزشك سوال نمود. كلا سه دسته دارو تجويز مي شوند:

دسته اول- داروهاي كاهش دهنده اسيد معده: اين داروها كه اصلاحا آنتي اسيد (ضد اسيد) گفته مي شوند، هم با تجويز پزشك و هم بدون نسخه قابل دريافت هستند. كه از جمله آنها مي توان به آلومينيم ام جي به صورت قرص و يا شربت اشاره نمود. همچنين دسته اي داروهاي به نام H-2 Blocker نيز به همين ترتيب قابل دسترسي هستند كه از جمله آها به رانيتيدين و فاموتيدين مي توان اشاره كرد.

دسته دوم- داروهاي مانع از ترشح اسيد: اين دسته از داروها، كه در موارد شديدتر بيماري توسط پزشك تجويز مي شوند، از نوع مهاركننده پمپ يون هيدروژن هستند، مانند امپرازول كه بايد روزي يك بار مصرف شوند. اين دسته از داروها باعث جلوگيري از توليد اسيد در معده مي شوند. كه البته غالبا هم براي دوره كوتاه مدت تجويز مي شوند.

دسته سوم- اگر هيچ كدام از موارد فوق موثر نبودند از داروهايي كه باعث محكم شدن انقباض اسفنكترهاي فوقاني و تحتاني مري مي شوند و يا تخليه معده را سريع ميكنند، استفاده مي شود. كه از جمله آنها مي توان از متوكلوپراميد نام برد.

اين بيماري مخصوصا در خانم هاي باردار به دليل بزرگي رحم و فشار واردشدن بر روي معده شايع است. تغييرات شيوه زندگي كه گفته شد به درمان اين بيماري كمك مي كنند و معمولا پس از زايمان بهبود مي يابد. در صورت شدت علايم و نياز به مصرف دارو حتما بايد قبل از آن با پزشك در مورد بي خطر بودن دارو مشورت نمود.