دیورتیکول ها

ﺩﻳﻮﺭﺗﻴﻜﻮﻝ ﻫﺎ (شامل دیورتیکولوز، بيماري‌ ديورتيكولي‌ و دیورتیکولیت)

ديورتيكول هاي كولون در افراد پير رايج هستند. عموما علائمي ندارد و در اغلب موارد نياز به درمان نيست.با اين وجود، پيشنهاد ميشود براي كمك به پيشگيري از عوارض از رژيم غذايي پر فيبر استفاده شود.در برخي موارد، ديورتيكولها سبب درد و علائم ديگر ميشوند.گاهي يك ديورتيكول ممكن است خونريزي كند كه منجر به ايجاد خونريزي شديد و بدون درد در مقعد ميشود كه خون ريزي ممكن است خيلي شديد باشد. در برخي موارد يك يا چند ديورتيكول عفونت مي كنند و منجر به دیورتیکوليت ميشود.اين باعث دل درد شديد و تب شده و ممكن است به مصرف يك دوره آنتي بيوتيك نياز باشد.عوارض حاصل از دیورتیکوليت مثل آبسه يا سوراخ شدن روده رايج نبوده ولي جدي هستند.

ديورتيكول ها چه هستند؟

ديورتيكول كيسه كوچكي است با گردني باريك كه برآمده شده و از ديواره روده بيرون مي زند. ديورتيكول ها يعني چند ديورتيكول. ممكن است در هر جايي از روده به وجود آيند، اما اغلب در كولون (كه گاهي روده بزرگ ناميده ميشود) ايجاد ميشوند.اغلب در بخشي از كولون كه به ركتوم منتهي ميشود و در آنجا مدفوع سفت تر ميشود ايجاد مي شوند. ركتوم در سمت چپ شكم قرار دارد. ممكن است در طول زمان چندين ديورتيكول ايجاد شوند.در برخي از افراد نهايتا تعداد زيادي ديورتيكول ايجاد ميشود. 

چه كساني به ديورتيكول مبتلا ميشوند؟ايجاد ديورتيكول رايج است. رواج آنها در افراد مسن بيشتر است. تقريبا بيش از نيمي از انگليسي ها تا سن 50 سالگي ديورتيكول دارند. از هر 10 نفر 7 نفر تا رسيدن به سن 80 سالگي ديورتيكول خواهند داشت.

عامل ايجاد ديورتيكول ها چيست؟عامل ايجاد ديورتيكول ها عدم مصرف فيبر كافي است. فيبر قسمتي از غذا است كه هضم نميشود.
روده شما مدفوع را با حركات آرام ديواره ماهيچه اي اش به جلو مي راند. اگر فيبر كافي نخوريد مدفوع خشك تر، كم حجم تر و حركت كردن آن در طول روده سخت تر ميشود.اگر فيبر در روده كم باشد ماهيچه هاي روده بايد سخت تر كار كنند.وقتي مدوفع خشك در روده حركت مي كند ممكن است در قسمتهايي از آن فشار بالا رود. افزايش فشار به قسمت كوچكي از ماهيچه جداره داخلي روده فشار وارد كرده و ديورتيكول كوچك شكل ميگيرد.

علائم و مشكلات ناشي از ديورتيكول ها چيست؟معمولا علائمي ندارد كه در اين صورت دیورتیکولوز ناميده ميشود

از هر 4 نفري كه ديورتيكول دارند در 3 نفر علامت يا مشكلي وجود ندارد. اصطلاح ديورتيكولوز يعني ديورتيكول ها وجود دارند اما عارضه يا مشكلي ايجاد نكرده اند.در اغلب موارد، چون علائمي وجود ندارد فرد متوجه وجود ديورتيكول ها نميشود.گاهي ممكن است به صورت تصادفي در نتيجه دادن آزمايشاتي مثل كولونوسكوپي يا باريوم انما براي دلايل ديگر شناسايي شوند.

بيماري‌ ديورتيكولي

از اين اصطلاح زماني استفاده ميشود كه ديورتيكول ها سبب دردهاي متناوب در پايين شكم يا نفخ شوند (اما عفونت يا تورم وجود ندارد-در اين مورد در ادامه توضيح داده خواهد شد).درد معمولا به صورت انقباض شكم است و مي آيد و مي رود.درد در پايين سمت چپ شكم رايج تر است.ممكن است با رفتن به توالت و دفع مدفوع از درد و نفخ رهايي يابيد.برخي افراد اسهال يا يبوست ميشوند و در برخي مخاط با مدفوعشان دفع ميشود. مشخص نيست چگونه ديورتيكول ها سبب اين علائم ميشوند.

علائم بيماري ديورتيكولي مي تواند مشابه بيماري كه سندروم روده تحريك پذير (IBS) ناميده ميشود باشد. با اين وجود، IBSمعمولا افراد جوان را تحت تاثير قرار مي دهد.بنابراين، علائمي كه معمولا در جوانترها به وجود مي آيد بيشتر به خاطر IBS و علائمي كه در پيرها به وجود مي آيد به احتمال زياد به خاطر بيماري ديورتيكولي است. با اين وجود، در برخي موارد به سختي مي توان تشخيص داد علائم به خاطر يبماري ديورتيكولي است يا IBS.

تشخيص بيماري ديورتيكولي معمولا با تاييد وجود ديورتيكول ها و منتفي دانستن علل ديگر علائم انجام ميشود.توجه:علائم بيماري ديورتيكولي مخصوصا اگر در يك شخص پير باشد، مي تواند مشابه مراحل اوليه سرطان روده باشد.بنابراين، اگر اين علائم را داشتيد با يك پزشك مشورت كنيد شايد نياز به آزمايشات بيشتر باشد.براي مثال، آزمايشي كه كولونوسكوپي ناميده ميشود ممكن است پيشنهاد شود.در آن پزشك از يك تلسكوپ مخصوص انعطاف پذير براي مشاهده داخل روده استفاده مي نمايد.با اين كار مي توان وجود ديورتيكول ها را تاييد و سرطان روده را رد كرد.

ديورتيكوليت (عفونت)

ديورتيكوليت به شرايطي گفته ميشود كه يك يا چند ديورتيكول متورم شده و عفونت كند.اين اتفاق زماني مي افتد كه مدفوع در يك ديورتيكول به دام افتاده و بي حركت بماند.باكتري ها (ميكروبها)در مدفوع به دام افتاده، سپس چند برابر شده و عفونت ايجاد مي كنند.از هر 5نفر كه ديورتيكول دارد يك نفر در مرحله اي مبتلا به ديورتيكوليت ميشود. برخي افراد دوره هاي عودشونده ديورتيكوليت دارند. علائم ديورتيكوليت عبارتند از:

  • درد مداوم در شكم كه معمولا در پايين قسمت چپ شكم است اما ممكن است در هر جاي ديگر شكم نيز باشد.
  • تب (دماي بالا)
  • يبوست يا اسهال
  • ممكن است كمي خون در مدفوع داشته باشيد
  • ممكن است احساس تهوع داشته باشيد