اسهال و استفراغ

 
 
 
گاستروآنتريت يا التهاب معده ای-روده ای در بزرگسالان يا همان اسهال و استفراغ، معمولا بعد از صرف يك غذاي مانده يا در يك رستوران بين راهي رخ ميدهد. اکثر افراد خود با توجه به علائم رایج می توانند اين بيماري خود را تشخیص دهند و نیازی به مراجعه به پزشک نیست.علائم اغلب خفیف اندو پس از چند روز بدون هیچ گونه درمانی بهبود می یابند. با این وجود در برخی موارد شما باید به پزشک مراجعه کنید.

 

با این وجود در برخی موارد شما باید به پزشک مراجعه کنید.پزشک از شما در مورد سفرهای خارجی شما يا ارتباط شما با فردی با همین علائم می پرسد و همچنین در مورد مصرف انتی بیوتیک و یا بستری شدن شما در بیمارستان اخیراسوال می کند.این پرسش برای یافتن دلایل ممکن است و همچنین پزشک شما رااز لحاظ داشتن علائم کم ابی چک می کند. درجه حرارت و نبض و فشار خون را نیز بررسی میکند و شکم شما را برای هرگونه التهابی معاینه می کند.

رسیدگی اغلب مورد نیاز نیست.اما با این وجود اگر شما اخیرا سفر خارجی داشتید و یا مدفوع خونی دارید و یا در بیمارستان بستری بودید و یا علائم شما پس از درمان بهتر نشدند در این صورت نیاز به رسیدگی بوده و پزشک جمع اوری نمونه مدفوع را پیشنهاد میکند سپس این نمونه برای بررسی وجود عفونت به ازمایشگاه فرستاده می شود.

زمان نیاز به دریافت توصیه های پزشکی

در صورت بروز هرگونه از موارد زیر نیاز به دریافت و انجام توصیه های پزشکی است :

_در صورت شک به کم اب شدن بدن

­_استفراغ زیاد و عدم جبران مایعات از دست رفته

_اسهال و استفراغ خونی

_درد شدید شکمی

_در صورت داشتن علائم شدید و یا بدترین وضع فعلی خود

_تب بالای ادامه دار

_در صورت داشتن علائم طولاني شده و نامشخص به عنوان مثال :استفراغ برای بیش از2روز و یا اسهالی که 3-4روز بعد از ان شروع نشود

_عفونت های همراه

_سن بالا و یا داشتن بیماریهای زمینه ای مثل :دیابت .صرع. بیماریهای التهاب روده ای مانند كرون يا كوليت اولسروز  و بیماریهای کلیوی

_داشتن ایمنی ضعیف به عنوان مثال :درمانهای استروئیدی طولانی مدت يا ابتلا به  HIV (ایدز)

_بارداری

درمان التهاب معده ای روده ای در بزرگسالان :

در صورت داشتن سیستم ایمنی مطلوب که  عفونت را در محل از بین می برد معمولا علائم طی چند روز رفع می شود و در صورت شدید بودن علائم و گسترش عفونت نیاز به بستری شدن در بیمارستان است .

تا زمان تقلیل علائم رعایت موارد زیر توصیه می شود :

مصرف زیاد مایعات :

هدف از این توصیه جلوگیری از ایجاد کم ابی و یا درمان ان در صورت پیشرفت است.(اگر شما مشکوک به کم ابی هستید باید حتما به پزشک مراجعه کنید)

·         به عنوان راهنمای  بسيار مهم: نوشیدن حداقل ml200 (تقريبا يك ليوان) بعد از هر بار اسهال

·         مایع اضافی باید به همراه مقدار معمول مایعات که در حالت عادی استفاده می شود مصرف گردد.به عنوان  مثال افراد در حالت عادی به جز در مناطق گرمسیر روزانه تا دو ليتر مایع مصرف می کنند اما در صورت وجود کم ابی بعد از هر باراسهال باید  200 سي سي مایع اضافی (تقريبا يك ليوان) مصرف شود.

·         در صورت استفراغ 10-5دقیقه بعد از استفراغ شروع به نوشیدن کنید به عنوان مثال 3-2دقیقه بعداز استفراغ يعني بعد از اینکه مطمئن شوید موارد مصرفی جذب می شوند، شروع به نوشیدن کنید.

·         در صورت کم ابی شديد، ممكن است نیاز به مصرف مایع بیشتری باشد. در این صورت پزشک تعیین کننده مقدار مایع مصرفی مورد نياز است .

برای اغلب میانسالان مایعی که اضافه به سازمان توصيه به مصرف می شود معمولا اب است و همچنین شامل میوه جات .اب میوه و سوپ است و بهتر است که مواد قنددار مانند نوشابه اب معدنی و... که باعث بدتر شدن اسهال می شود مصرف نشود.

در مورد افراد ضعیف بالای 60سال و افرادی که از نظر سلامتی دچار مشکلات زمینه ای هستند مصرف محلولهاي آماده كردني که به صورت صنعتي و در قالب پودر تولید می شوند و در داروخانه موجود است که باعث جبران کم ابی می شوند توصیه می شود، مانند پودر ORS.

شما بايد به پودر آب اضافه كنيد. نوشیدنی هایی که از کم ابی جلوگیری می کنند(rehydration) تعادل مناسبی از آب، نمک و قند فراهم می کنند. مقدار کمی شکر و نمک موجب جذب بهتر آب در روده می شوند ولی در کاهش و یا ممانعت از اسهال تاثیری ندارد . ولی از مصرف محلولهای شکر و نمک خانگی باید ممانعت کرد زیرا این نسبت موجود در اين بسته ها، یک نسبت دقیق و تنظيم شده است وباید از داروخانه تهیه شود.

تغذيه طبيعي در حد امکان

در صورت التهاب معده ای –روده ای عدم غذا خوردن و ایجاد گرسنگی پیشنهاد می شود هم اکنون توصیه بر کم خوردن است که البته این به اشتهای فرد بستگی دارد.

اکثر میانسالان می توانند چندین روز بدون غذا سر کنند. به محض خوب شدن شما می توانید غذا میل کنید اما در این مدت نوشیدن را نباید قطع کرد. اگر شما احساس نیاز به خوردن غذا می کنید از مصرف غذا های چرب و نمکی و غذا های سنگین در ابتدا خودداری  کنید برای شروع ، غذاهای خانگی و پخته از قبیل برنج و نان توصیه می شود.

درمان دارویی

مصرف داروهای ضد اسهال معمولا نیاز نیست. با این وجود اگر شما علاقه به کاهش تعداد دفعات مراجعه به دستشوئی و اجابت مزاج را دارید می توانید داروهای ضد اسهال رااز داروخانه تهیه کرده و مصرف کنید که مطمئن ترین و موثرترین انها لوپرامید است.دوز این دارو برای افراد میانسال در ابتدا 2 کپسول در روز است ولی این مقدار تا مصرف يك کپسول بعد از هر بار اسهال و حداکثر در طول روز افزایش می یابد.

مکانیسم عمل این دارو کاهش سرعت عمل روده است.مصرف بیشتر از 5روز لوپرامید توصیه نمی شود.

توصیه: موارد منع استفاده از داروهای ضد اسهال :

افراد زیر 12سال، وجود خون در مدفوع و تب بالاو افراد با شرایط خاص مثلا حاملگی نباید  لوپرامید استفاده کنند.

استامينوفن و ایبوپروفن (بروفن) برای درمان سردرد و کاهش دمای بدن مفید می باشند.

همان طور که در بالا ذکر شد در صورت وجود علائم شدید و یا طولانی مدت پزشک باید نمونه مدفوع برای بررسی وجود عفونت از بیمار بگیرد. در برخی از موارد در صورت وجود عفونت با کتریانی استفاده از انتی بیوتیک برای درمان لازم است ولی در صورت بروز عفونت ویروسی استفاده از انتی بیوتیک توصیه نمی شود چه بسا مصرف ان وضع را بدتر نیز می کند.