sunburnسوختگی پوست  از آسیب های شایع پوست است که می تواند در نتیجه قرار گرفتن در معرض منابع مختلف حرارتی از جمله آب داغ یا بخار ، اشیاء داغ و شعله  و یا مواد شیمیایی ، برق ، و حتی قرارگیری بیش از حد در معرض نور خورشید ناشی شود.

 

 اغلب سوختگی های پوست سطحی بوده و با کمی مراقبت قابل درمان هستند.  با این حال ، مهم است که علائم سوختگی جدی تر پوست که نیازمند درمان توسط پزشک است را بدانیم. بطور کلی این سوختگی ها نیازمند مراجعه به پزشک هستند:

  • سوختگی صورت
  • دست یا انگشتان دست
  • ناحیه تناسلی و یا پا
  • سوختگی در نزدیکی مفاصل
  • سوختگی وسیع (بزرگتر از 3 اینچ یا 7.5 سانتی متر) و یا عمیق (در ادامه مطلب)
  • اگر قربانی کودک کمتر از پنج سال و یا فرد مسن تر از 70 سال باشد.
  • اگر نشانه های عفونت پوست ، مانند افزایش قرمزی ، درد ، ترشح چرک مانند ، و یا تب بیش از 38 درجه سانتی گراد وجود دارد.

چگونه عمق سوختگی را تشخیص دهیم؟

عمق سوختگی ممکن است در طی چند روز اول تغییر کند. خصوصا در سوختگی هایی مانند سوختگی با بنزین که علاوه بر سوختگی حرارتی در ابتدا، سوختگی شیمیایی ناشی از اثر تماس بنزین با پوست در روزهای بعد ظاهر شده و عمق و درجه سوختگی را شدت می بخشد.


سوختگی سطحی پوست یا درجه اول:

 فقط شامل لایه سطحی پوست بوده و در آن پوست دردناک ، خشک و قرمز  می شود و هنگام فشردن محل ضایعه، سفید می گردد. سوختگی سطحی معمولا بین سه تا شش روز بدون بجا گذاشتن اثری التیام می یابد.  سوختگی ناشی از نور آفتاب مثال خوبی از یک سوختگی سطحی است.

سوختگی درجه دو سطحی:

علاوه بر لایه سطحی، لایه عمیق تر پوست نیز آسیب می بیند. در این حالت پوست بسیار دردناک است و حتی با جابجایی هوا یا تغییرات دما درد تشدید می شود. محل ضایعه قرمز  بوده و معمولا تاول می زند. این نوع سوختگی نیز همانند نوع سطحی با فشار دادن محل سوختگی، سفید می شود. اغلب ظرف مدت هفت تا 21 روز التیام می یابد ولیکن پوست منطقه سوخته ممکن است برای همیشه روشنتر یا تیره تر بماند. آفتاب سوختگی که منجر به ایجاد تاول شود مثالی از این نوع سوختگی است.

سوختگی درجه دو عمقی:

 لایه سطحی و لایه عمقی (درم) می سوزد. درد این نوع سوختگی با فشار دادن ایجاد می شود و همیشه همراه با تاول است و با فشار دادن محل ضایعه سفید نمی شود. برای التیام معمولا به بیش از 21 روز درمان نیاز دارد و اثر سوختگی نیز بجا می ماند که در برخی موارد بسیار بدشکل می شود.

سوختگی درجه چهارم:

در این نوع سوختگی تمام لایه های پوست (سطحی، عمقی، چربی زیر پوست) می سوزد و پوست بطور کامل از بین می رود. در این حالت پوست بصورت یک تکه چرم در می آید که ممکن است سیاه و یا سفید باشد. التیام این سوختگی معمولا بدون درمان های جراحی و پیوند پوست ممکن نیست.

درمان سوختگی در منزل:


محل سوختگی را باید بلافاصله تمیز کرده و با آب فراوان خنک شستشو دهید و درد را نیز به کمک مسکن ها کنترل کنید. البته جریان خنک آب نیز به التیام درد نیز کمک می کند.لباس را از محل سوخته باید حذف کرد خصوصا در مواردی که لباس به یک ماده شیمیایی مانند بنزین آغشته است. ولی چنانچه لباس به پوست چسبیده است ، سعی نکنید آن را به زور جدا کنید.محل سوختگی را می توان با ملایمت با آب خنک و صابون شست و نیازی به استفاده از مواد ضدعفونی کننده مانند الکل یا بتادین نیست.محل سوختگی را خنک نگه دارید. این کار را می توان با کمپرس سرد انجام داد (قرار دادن چند تکه یخ درون یک پارچه و گذاشتن آن روی محل سوخته و یا قرار دادن بطری خنک آب). توجه کنید که یخ را بطور مستقیم روی پوست نگذارید چراکه ممکن است صدمه بیشتری به محل سوخته وارد آورد.پیشگیری از عفونت برای سوختگی های درجه دو سطحی و عمقی ضروری است. می توان از پماد آلوورا و یا یک کرم آنتی بیوتیک مانند باسی تراسین برای این منظور استفاده کرد. از بکار بردن سایر پماد ها در محل سوخته اجتناب کنید. سوختگی های کوچک را می توان پانسمان و بانداژ کرد خصوصا در مواردی که سطح پوست تاول زده است و پانسمان دوبار در روز بایستی عوض شود.به هیچ عنوان تاول را چه با سوزن و چه با دست نترکانید؛ این امر خطر ایجاد عفونت را افزایش می دهد. تاول خود بخود و به موقع پاره می شود.

چنانچه از آخرین زمان دریافت واکسن کزاز بیش از 5 سال می گذرد و سوختگی درجه دو و یا با شدت بیشتر است یک دوز واکسن کزاز بزنید. اگر سابقه مشخصی از واکسیناسیون علیه کزاز ندارید، علاوه بر واکسن نیاز به دریافت پادتن کزاز نیز دارید.

برای کنترل درد، محل سوخته را در سطحی بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا ورم و درد آن کم شود. علاوه بر آن می توانید از داروهای مسکنی مانند استامینوفن و ایبوپروفن استفاده کنید. چنانچه را رعایت تمام این نکات هنوز از درد رنج می برید با پزشک خود تماس بگیرید. در سوختگی های شدید ممکن نیاز به تجویز مسکن های تزریقی باشد.

از خاراندن محل سوخته اجتناب کنید بسیاری از افراد از خارش محل سوختگی به دنبال التیام آن رنج می برند. این حالت با استفاده از یک کرم مرطوب کننده ممکن است تقلیل یابد.

چنانچه بس از چند روز محل سوخته رو به بهبود نباشد و یا درد بیشتر شود و یا ظاهر عفونی و چرکی پیدا کند بایستی بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

اغلب سوختگی ها کوچک و سطحی هستند و در عرض یک هفته بهبود می یابند. در سوختگی های درجه دو سطحی ممکن است پس از بهبود، محل سوخته تیره تر یا روشن تر شود ولیکن بدشکلی بجا نمی گذارد.


جلوگیری از سوختگی پوست:

 اغلب با ایجاد تغییراتی در خانه می توان از بروز سوختگی جلوگیری کرد:

  • شمع روشن، کبریت و فندک را از دسترس اطفال دور نگه دارید.
  • زمانی که خواب آلوده هستید و یا قرص خواب و آرامبخش مصرف کرده اید سیگار نکشید.
  • غذا و نوشیدنی داغ  و یا اطوی داغ را از لبه میز  یا پیشخوان دور نگه دارید.
  • از دستگا های بخور با بخار آب سرد به جای دستگاه های مرطوب کننده با بخار آب داغ استفاده کنید.
  • کودکان را از گاز و شومینه روشن دور نگه دارید.
  • دسته کتری همیشه به سمت دیوار باشد و در صورت امکان در بیرون از منزل آشپزی کنید.
  • هرگز کودکتان در هنگام پخت و پز در بغلتان نباشد.
  • در هر طبقه خانه دستگاه تشخیص دهنده دود را نصب کنید و باتری آن را هر ماه چک کرده و در صورت نیاز عوض کنید.
  • لباس خواب کودک باید از پارچه غیر قابل اشتعال باشد.
  • شلواری که ایجاد عرق می کند و یا تی شرت گشاد جایگزین خوبی برای لباس خواب کودک نیستند. همچنین لباس خواب کودک بایستی کاملا اندازه باشد.
  • ترموستات آبگرمکن را برای دمای بیش از 49 درجه تنظیم نکنید. اگر قادر به تنظیم ترموستات آب گرمکن نیستید یک دستگاه جلوگیری کننده از آب جوش روی دوش حمام نصب کنید.
  • اگر در یک روز خیلی گرم مجبورید ماشین را در آفتاب پارک کنید، روی صندلی ها، کمربند و فرمان ماشین را با پارچه بپوشانید. خصوصا روی صندلی بچه چراکه می تواند برای کودک بسیار داغ باشد.
  • با استفاده از کرم های ضد آفتاب از پوست خود در برابر اشعه آفتاب محافظت کنید و در صورت امکان به محل های سایه بروید و از آفتاب مستقیم پرهیز کنید.