اندام كوچك ولي سخت كوش گوارشي شما
اكثر ما توجه كمي به كيسه صفرا داريم. كيسه صفرا يك اندام گلابي شكل است كه درست زير كبد و پشت پانكراس قرار گرفته است. به نظر نمي رسد كه كيسه صفرا كار خيلي خاصي انجام دهد. با اين وجود، اگر اين اندام كوچك به درستي عمل نكند، ممكن است به مشكلات جدي منجر شود. اختلالات كيسه صفرا از متداول ترين و پرهزينه ترين بيماريهاي سيستم گوارش محسوب ميشوند. بر اساس برخي برآوردها، متداول ترين نوع اختلالات كيسه صفرا، سنگ صفرا است.

در كيسه صفرا، صفرا ذخيره ميشود.صفرا مايع غليظي است كه كبد براي كمك به هضم چربي ها آن را توليد مي كند. وقتي چيزي مي خوريم، لايه نازك ولي ماهيچه اي كيسه صفرا صفرا را از طريق مجراي صفراوي به داخل روده كوچك مي ريزد. هر چه چربي بيشتري بخوريم، كيسه صفرا، صفراي بيشتري داخل مجراي گوارش تزريق مي كند.

صفرا تعادل شيميايي حساسي دارد. صفرا اشباع از كلسترول قابل حلي است كه كبد توليد مي كند. اين كلسترول با كلسترولي كه سبب بيماريهاي قلبي و عروقي ميشود متفاوت است. اگر تعادل شيميايي صفرا حتي به ميزان كم تغيير يابد، كلسترول ممكن است به صورت كريستال درآمده و به ديواره كيسه صفرا بچسبد. در طول زمان، اين كريستالها مي توانند تركيب شده و به سنگ كيسه صفرا تبديل شوند.

اندازه سنگهاي صفرا مي تواند از اندازه يك ماسه تا يك توپ گلف متفاوت باشد. زماني كه كيسه صفرا، صفرا را به داخل روده كوچك تزريق مي كند، اين سنگهاي كريستالي مجراي اصلي صفراوي را مسدود مي كنند. اين انسداد مي تواند سبب ايجاد فشار، درد و حالت تهوع مخصوصا بعد از خوردن غذا شود. سنگهاي صفرا مي توانند سبب درد ناگهاني در قسمت بالا سمت راست شكم شوند كه حمله كيسه صفرا (قلنج يا كوليك صفراوي) ناميده ميشود. البته در اغلب موارد، افراد مبتلا به سنگ صفرا متوجه وجود آنها نميشوند.

علل ايجاد سنگهاي صفرا مشخص نيست اما اگر چربي بدن شما زياد باشد مخصوصا در اطراف كمرتان يا در مدت كمي وزن زيادي كم كرده باشيد احتمال ايجاد آنها بيشتر ميشود. ريسك ايتلا به آن در زنان، در افراد بالاي 40 سال، در كساني كه سابقه سنگ صفرا در خانواده دارند، بوميان آمريكا و مكزيكي- آمريكايي ها بيشتر است.

براي افراد عادي با ريسك ميانه، راحت ترين راه تشخيص سنگ صفرا عكس مافوق صوت است.

اگر سنگ صفرا درمان نشود، مجراي اصلي صفراوي مسدود شده و ممكن است عفونت كرده و به شرايط تهديد كننده حيات تبديل شود. برداشتن صفرا متداول ترين راه درمان سنگهاي صفرا است. كيسه صفرا براي بدن يك اندام ضروري نيست يعني مي توانيد بدون آن هم زندگي طبيعي داشته باشيد.

با لاپاروسكوپي مي توان كيسه صفرا را برداشت. در اين شيوه يك لوله نازك استفاده ميشود كه سر آن چراغي دارد و آنچه كه داخل شكم وجود دارد را نشان مي دهد. جراح برش كوچكي روي شكم ايجاد مي كند تا ابزارهاي جراحي را بتواند داخل شكم كند و كيسه صفرا را بيرون بكشد. جراحي تحت بيهوشي عمومي انجام شده و شما خواب بوده و دردي نداريد. اغلب افراد همان روز يا روز بعد به خانه باز مي گردند.

اغلب كيسه صفرا مشكلاتي غير از سنگهاي صفرا ايجاد نمي كند. سرطان كيسه صفرا به سختي درمان ميشود چون اغلب در مراحل پيشرفته شناسايي ميشود. اما چنين سرطان هايي نسبتا نادر هستند.

اگرچه كيسه صفرا در راس سيستم گوارش نيست اما باز هم نقش مهمي ايفا مي كند. با مراقبت از آن با داشتن رژيم غذايي مناسب و ورزش مرتب اين كيسه كوچك حاوي صفرا مي تواند كارش را انجام دهد. درد يا علائم را ناديده نگيريد و اگر احساس ناراحتي مخصوصا بعد از غذا خوردن داشتيد حتما به پزشك خود مراجعه نمائيد.

·         انتخابهاي عاقلانه

علائم يك حمله سنگ صفرا

·         درد شديد در قمست بالا و راست شكم كه ناگهاني شروع شده و ممكن است از 30 دقيقه تا چند ساعت طول بكشد.

·         درد در زير شانه راست و يا در تيغه شانه سمت راست.

·         عدم توانايي هضم غذا، مخصوصا غذاهاي چرب يا با پروتئين بالا از جمله دسرها و غذاهاي سرخ شده.

اگر هر يك از علائم يك حمله شديد را داشتيد سريعا از كسي كمك بگيريد:

·         درد شكم كه بيش از 5 ساعت طول كشيد.

·         تهوع و استفراغ

·         تب يا لرز

·         زرد شدن پوست يا سفيدي چشمها

·         تيره شدن ادرار يا روشن شدن رنگ مدفوع