خوب، بد، زشت

microb

جانوران ميكروسكوپي از جمله باكتر يها، قارچها و ويروسها مي توانند شما را بيمار كنند. اما آنچه كه متوجه آن نخواهيد شد اين است كه تريليون ميكروب در حال حاضر داخل و روي بدنتان زندگي مي كنند. اغلب آنها آسيبي به شما نمي رسانند. در واقع، آنها به هضم غذا، مقاومت در برابر عفونت و حتي حفظ صحت باروري شما كمك مي كنند. ما گرايش به از بين بردن ميكروبهاي بد داريم. اما مراقبت از ميكروبهاي خوب حتي مي تواند از اين هم مهمتر باشد.

اگر بدانيد كه نسبت ميكروبها به سلولهاي بدنتان 1 به 10 است تعجب خواهيد كرد. برآورد كنوني 10 تريليون سلول انسان به ازاي حدود 100 تريلون سلول باكتري در بدن هر فرد است.

تكنيك هاي جديد به دانشمندان امكان بررسي اين جوامع غني ميكروبي و ژنهاي آنان(ميكروبيوم) را مي دهد. در ميكروبيوم ميكروبهاي رو و داخل بدن بررسي ميشوند.

در اوايل امسال، محققان از تقريبا 80 موسسه مجموعه اي از كزارشات را منتشر كردند كه نقطه عطفي در اين زمينه محسوب ميشود. آنها دريافتند كه بيش از 10 هزار گونه مختلف ميكروب بدن انسان را اشغال كرده اند. ميكروبيوم در واقع ژنهايي را ارائه مي دهد كه بيشتر از ژنوم بدن خود انسان به حيات او كمك مي كند (8 ميليون ژن باكتري در مقابل 22 هزار ژن انسان). انسانها بيشتر از آنچه كه فكرش را مي كنيد به باكتريها نياز دارند.

يك كار مهمي كه ميكروبها براي ما انجام مي دهند كمك به هضم است. تركيب ميكروبها در روده مي تواند بر نحوه درست استفاده و ذخيره انرژي حاصل از غذا كمك نمايد. در آزمايشات انجام شده در لابراتوارها، انتقال باكتريها از موشهاي چاق خاصي به موشهاي معمولي سبب افزايش چاقي موشهاي معمولي شد.

محققان دريافتند كه تغييرات در ميكروبيوم ما در سالهاي اول زندگي مي تواند منجر به مشكلات افزايش وزن در سالهاي بعدي شود. ما در اواسط اپيدمي چاقي هستيم كه بسيار هم جدي است. اين اتفاق اخيرا دارد مي افتد و همه كشورهاي توسعه يافته و كل جهان را دربرگرفته است و افزايش كالري و كاهش ورزش به نظر براي توضيح اين اپيدمي چاقي كافي به نظر نمي رسد.

ما احتمالا با مصرف بيش از اندازه آنتي بيوتيكها ميكروبيوم خود را تخريب كرده ايم. محققان دريافته اند كه درمان با دوز كم آنتي بيوتيك مي تواند بر ميكروبيوم هاي موشهاي جوان تاثير بگذارد. آنتي بيوتيك ها همچنين تمايل به مصرف قندها و چربي ها در موشها را افزايش مي دهند. بعد از 6 هفته، موشهاي قرار گرفته تحت معرض آنتي بيوتيكها 15 درصد بيشتر از موشهاي معمولي وزن داشتند. اين تحقيقات نشان مي دهند كه باكتريهاي روده مي توانند هم بر اشتها و هم بر نحوه استفاده از انرژي در غذا تاثير بگذارند.

در يك تحقيق انجام شده بر روي 11000 كودك اگرچه جامع نبود ولي نشان داده شد كه نوزاداني كه به آنها آنتي بيوتيك داده ميشود بيشتر در معرض اضافه وزن قرار دارند. براي تاييد اين رابطه نياز به تحقيقات بيشتري است.

ميكروبهاي موجود در روده ها مي تواند نقشي حياتي در نحوه جذب كالري داشته باشد. قرار گرفتن در معرض آنتي بيوتيكها، مخصوصا در سالهاي اول زندگي مي تواند باكتري هاي مفيد را كشته و بر نحوه جذب مواد مغذي در بدن ما تاثير بگذارند كه اگر اين باكتري ها كشته نميشدند شايد لاغر مي مانديم.

ميكروبها همچينين براي پوست هم مهم هستند. پوست يكي از خطوط اوليه دفاع در مقابل بيماري ها و جراحت ها است. سلامت پوست به تعادل حساس بين سلولهاي خودمان و ميكروبهايي كه بر سطح آن زندگي مي كنند بستگي دارد.

اساسا، باكتري هاي مفيد همه منافذ ريز پوست را پر كرده اند به طوري كه اغلب باكتري هاي خطرناك نمي توانند به پوست راه يابند.

محققان با تحقيق بر روي ميكروبهاي پوست جمع آوري شده از مناطق مختلف بدن داوطلبان سالم دريافتند كه مكان تاثير بسزايي بر نوع باكتريهايي كه زندكي مي كنند دارد. براي مثال، باكتري هايي كه در زير بغل زندگي شما مي كنند احتمالا شباهت بيشتري به آنهايي دارند كه در زير بغل فردي ديگر زندگي مي كنند تا ميكروبهايي كه در ساعد خود شما زندگي مي كنند.

ميكروبها همچنين براي سيستم ايمني بدن براي مبارزه با عفونت نيز مهم هستند. در يك تحقيق كه اخيرا انجام شده دانشمندان موشهاي مخصوصي را كه بدون ميكروب متولد و رشد داده شده بودند را بررسي كردند. به نظر مي رسيد كه اين موشها ايمني ضعيف تري در مقابل عفونت داشتند. در مقابل، موشهاي طبيعي تجمع هاي باكتريايي در حال تكاپو و مجموعه اي غني از سلولها و مولكولهاي ايمني در پوست خود داشتند.

موشهايي كه فاقد ميكروب بودند در معرض باكتري استافیلوکوک اپیدرمیدیس قرار داده شدند. اين باكتري رايج ترين باكتري روي پوست بدن انسانها است. افزودن همين يك گونه باكتري سبب بهبود عملكرد ايمني در پوست موشها شد.

موشهايي كه در معرض استافیلوکوک اپیدرمیدیس قرار گرفتند توانستند در مقابل يك نوع انگل از خود دفاع كنند درحالي كه موشهاي فاقد باكتري نمي توانستند.

اغلب ما اين احساس را داريم كه باكتريهايي كه روي پوست ما زندگي مي كنند مضر هستند. اما در اين تحقيق نشان داده شد كه اين باكتري ها مي توانند با پيشگيري از طولاني ترشدن، تشديد و جدي تر شدن عفونتهايي پوستي نقش مهمي در ارتفاع سلامت ما ايفا نمايند.

شواهد مهمي وجود دارند كه نشان مي دهند ميكروبها در مسير دستگاه تناسلي بانوان بر صحت باروري آنها تاثير داشته و به مقابله در برابر بيماري ها كمك مي كند. در تحقيقي كه اخيرا انجام شده همچنين دريافتند كه يك تجمع متفاوت از ميكروبها نيز در مجراي اداري و پنيس مردان وجود دارد. دانشمندان به دنبال شناخت ديگر نقشهاي مثبت ميكروبها هستند. يك حوزه اصلي تحقيق، شرايط مرتبط با آلرژي از جمله آسم كودكان، حساسيتهاي پوستي، اگزما و  تب يونجه است.

بنابراين چه مي توانيم بكنيم تا بتوانيم از ميكروبهايي كه به ما كمك مي كنند محافظت كرده و در مقابل با آنهايي كه سبب عفونت ميشوند مقابله نماييم؟ همه مي مي دانيم كه شستن دستها - براي مثال، قبل از خوردن و بعد از استفاده از دستشويي- نقش مهمي در از بين بردن ميكروبهاي مضر دارد.

چيزهاي ديگري نيز مي توانند بر ميكروبهاي دست تاثير بگذارند كه تاثير آنها چندان مشخص نيست. لوسيونها و كرمهايي كه استفاده مي كنيد مي تواند مانعي براي محافظت از رطوبت پوست شما ايجاد كند اما در واقع شما همچنين كودي براي باغ ميكروبي فراهم كرده ايد يعني حقيقتا منبع غذا براي باكتريهايي كه در پوستتان زندگي مي كنند را تغيير داده ايد. جواب درستي براي ان سوال كه چه محصولات پوستي اي براي شما مفيدتر هستند وجود ندارد. آزمايش كنيد تا ببينيد كداميك تاثير بهتري بر شما دارد.

محققان نگران اين امر هستند كه بسياري از مردم بيش از اندازه مي خواهند تميز باشند. آنها بر اين باورند كه اين روزها مردم بيش از اندازه از محصولات بهداشتي و آنتي بيوتيكها استفاده مي كنند. قطعا ميكروبهاي بد بسياري نيز وجود دارند اما به نظر در مورد آنها اغراق شده است و تلاش براي خلاص شدن از شر ميكروبهاي بد تاثيري موازي بر ميكروبهاي خوب داشته است.

در مورد ميكروبها شما تنها نيستيد اما در اين مورد سخت گير نباشيد. فقط به خاطر آوريد كه تا چه حد به آنها نياز داريد.

انتخابهاي عاقلانه

از ميكروبهاي خود محافظت كنيد

·         از ميكروبها نترسيد. اغلب آنها در واقع به ما كمك مي كنند.

·         پزشك خود را براي تجويز آنتي بيوتيكها تحت فشار قرار ندهيد. ممكن است تاثير منفي آنها بيشتر از تاثيرات مثبتشان باشد.

·         بدانيد كه چه موقع دستهاي خود را بشوييد- مثلا در زمان آماده سازي غذا و قبل از خوردن.

·         در صورتي كه نياز نداريد از محصولات ضدباكتريايي استفاده نكنيد. صابونهاي آنتي باكترييال مزيت كمي بر سلامت داشته يا حتي تاثيري ندارند استفاده ازآنتي باكتريالها بر روي وسايل خانه (مثل تلفن و منگنه) تاثيري در كاهش احتمال عفونت نشان ندادند.

·         در مصرف محصولات بهداشتي تميزكننده زياده روي نكنيد. آنها  در محيطهايي مثل درمانگاهها و بيمارستانها مفيد هستند اما شستن دستها در اغلب مواقع بهترين گزينه هستند.

·         مرطوب كننده هاي مختلف پوست را امتحان كنيد تا ببينيد كدام يك برايتان بهتر است.

·         محققان در حال بررسي مزاياي بالقوه "محصولات پروبيوتيك" براي  سلامت هستند كه هدف در آن احياي يك تركيب ميكروبي سالم است اما دانشمندان هنوز نمي توانند در اين زمينه پيشنهادي به شما دهند.