بيماري بوون سبب يك يا چند تكه كوچك پوست قرمز پوسته پوسته ميشود. زماني اتفاق مي افتد كه سلولهاي غيرطبيعي در لايه خارچي پوست (لايه اپيدرم) در قسمتهاي مبتلا شكل مي گيرند. سرطان پوست نيست اما گاهي مي تواند به سرطان پوست تبديل شود. به همين دليل، درمان معمولا پيشنهاد ميشود. بعد از درمان پيگيري لازم است تا از عدم بازگشت بيماري بوون اطمينان حاصل شود.

شناخت پوست

پوست دو لايه دارد- لايه خارجي (اپيدرم) و لايه مياني (درم). زير درم لايه اي از چربي و سپس ساختارهاي عميق تر مثل ماهيچه ها و زردپي ها قرار دارد.

اپيدرم از سه لايه اصلي سلولي تشكيل يافته است:

 

سلولهاي پايه اي. لايه تحتاني سلولها در اپيدرم هستند.

كراتينوسيتها. اين سلولها لايه بالاي سلولهاي پايه هستند. آنها ماده اي به نام كراتين مي سازند كه يك ماده سخت موم مانند است. كراتينوسيتها مرتبا تقسيم ميشوند و در هر زمان تعداد نشخصي از آنها مي ميرند. لايه پولك مانند (شاخي) اپيدرم از كراتينوسيتهاي مرده اي تشكيل شده است كه حاوي كراتين هستند.

ملانوسيتها. اين سلولها تقريبا در ته لايه اپيدرم قرار دارند. آنها وقتي در معرض نور قرار مي گيرند رنگدانه هايي مي سازند كه ملون ناميده ميشوند. ملون به سلولهاي پوست مجاور مي رود تا پوست را در برابر اشعه خورشيد محافظت نمايد. ملانين در افراد بور سبب قهوه اي شدن پوست ميشود. افراد سبزه ملانوسيتهاي فعال بيشتري دارند.

بيماري بوون چيست؟

بيماري بوون به نام يك متخصص پوست كه اولين بار اين بيماري را در سال 1912 توضيح داد نام گذاري شده است. اين بيماري زماني اتفاق مي افتد كه سلولهاي غيرطبيعي در لايه خارجي پوست (اپيدرم) رشد مي كنند. اين سلولهاي غيرطبيعي فقط در اپيدرم وجود دارند و به جاي ديگري منتشر نميشوند.

اين بيماري سرطان پوست نيست اما گاها مي تواند به سرطان پوست تبديل شود. برخي پزشكان آن را پيش سرطان مي دانند چون قابليت تبديل به سرطان را دارد. همچنين مي توان آن را نوعي "کارسینوما در جاي خود" دانست. كارسيمونا به معناي سرطان است. به عبارتي، سلولهاي غيرطبيعي بيشتر از اپيدرم پيشروي نمي كنند و بنابراين علائمي از حمله سرطان وجود ندارد.

برآورد شده است كه از هر 100 تكه از بيماري بوون حدودا سه مورد مي توانند به سرطان پوست كه سرطان سلول سنگفرشي ناميده ميشود تبديل شوند.

علائم بيماري بوون چيست؟

 

بيماري بوون يك تكه از پوست است كه ظاهري قرمز رنگ و خطوط نامنظم دارد. اغلب به صورت پوسته پوسته به نظر مي آيد. گاهي تكه هاي بيماري بوون ممكن است ترك خورده و زخم شده و درنتيجه خونريزي داشته باشد. تكه ها به آرامي بزرگ ميشوند. تكه هاي بيماري بوون مي توانند فقط چند ميلي متر قطر داشته باشند اما در برخي موارد مي تواند به چنيدن سانتي متر هم برسد. گاها، بيماري بوون در مراحل اوليه اش مي تواند با ديگر مشكلات پوستي مثل كچلي قارچي، پسوریازیس يا اگزماي ديسكوئيد اشتباه گرفته شود. تصوير فوق نمونه اي از يك تكه بيماري بوون در پا را نشان مي دهد.

بيماري بوون بيشتر در قسمتهايي ايجاد ميشود كه در معرض نور قرار دارند. در حدود يك سوم موارد، بر روي پاها زير زانوها شكل مي گيرد. همچنين ممكن است روي گردن يا صورت يا اطراف و يا روي ناخن ها ظاهر شود. ممكن است در كف دستان يا پاها، در اطراف مقعد يا اندامهاي تناسلي يافت شود.

به بيماري بوون كه در اطراف اندامهاي تناسلي ايجاد ميشود نامهاي مختلفي داده ميشود مثلا به بيماري بوون كه در آلت مردان ايجاد ميشود "اریتروپنی" 'erythroplasia  يا " کویورات" Queyrat' گفته ميشود.

در اغلب افراد تعداد تكه هاي بيماري بوون فقط يكي است اما از هر 10 نفر يك يا دو نفر مي توانند بيش از يك تكه در آن  واحد داشته باشند.

اگر تكه هاي بيماري بوون شروع به زخم شدن و خونريزي كردند يا اگر برجستگي كوچكي شكل گرفت، مي تواند علامتي باشد از اينكه شروع به سرطاني شدن كرده است. اگر اين اتفاق افتاد هر چه سريعتر به پزشك خود مراجعه نمائيد. بيماري بوون در مقعد و اندامهاي جنسي بيشتر احتمال تبديل شدن به سرطان پوست را نسبت به ديگر قسمتهاي بدن دارند.

عامل بيماري بوون چيست؟

يك تكه از بيماري بوون ممكن است بدون دليل مشخصي به وجود آمده و هر فردي مي تواند به آن مبتلا شود. با اين وجود، به نظر مي رسد چيزهاي مختلفي ريسك ابتلا به بيماري بوون را افزايش مي دهند كه عبارتند از:

قرار گرفتن در معرض نور شديد خورشيد.

درمان قبلي با راديوتراپي- براي مثال براي سرطان.

مهار سيستم ايمني. اگر سيستم ايمني شما به هر دليلي خوب كار نمي كند، اين مي تواند احتمال ابتلاي شما را به بيماري بوون را افزايش دهد. براي مثال، اگر ايدز داريد، اگر تحت درمان سرطان هستيد يا اگر پيوند عضو مثل پيوند كليه داشته و از داروهاي مهاركننده سيستم ايمني براي پيشگيري از پس زدن اندام پيوندي استفاده مي كنيد.

عفونت با ويروس پاپيلوم انساني (HPV). اين ميكروب (ويروسي) است كه مي تواند پوست شما و غشاء هاي مرطوب (مخاط) را كه دور قسمتهاي مختلف بدن وجود دارد از جمله دهان، گلو و اندامهاي جنسي را تحت تاثير قرار دهد. HPV بيش از صد نوع دارد. برخي از انواع HPV مي تواند زگيلهاي پوستي و وروكاها را ايجاد نمايد و برخي ديگر مي توانند زگيلهاي تناسلي ايجاد كنند اما بسياري از انواع ديگر نيز اصلا مشكلي ايجاد نمي كنند. برخي از انواع HPV افزايش ابتلا به سرطانهاي خاصي از جمله سرطان سرويكس را افزايش مي دهند. تصور ميشود كه HPV همچنين مي تواند در ايجاد بيماري بوون تناسلي و بيماري بووني كه ديگر قسمتهاي پوست را تحت تاثير قرار مي دهد موثر باشد. HPV از نوع 16، از بقيه بيشتر در اين رابطه نقش دارد. با اين وجود، هر كسي كه بيماري بوون دارد الزاما عفونت HPV ندارد.

جراحت قبلي پوست. اگر قبلا جراحتي در پوست شما ايجاد شده باشد كه سبب آسيب يا زخم پوستي دائمي (مزمن) شده باشد مي تواند ريسك ابتلا به بيماري بوون را در آن قسمت افزايش دهد.

بيماريهاي التهابي پوست. به ندرت، در افراد مبتلا به بيماريهاي التهابي پوست مثل اگزما ممكن است بيماري بوون ايجاد شود.