خراشيدگي ها و ساييدگي هاي جزئي در قرينه رايج است كه اغلب در عرض 24 تا 48 ساعت بهبود مي يابند. استفاده از دوره اي از پمادها يا قطره هاي چشمي آنتي بيوتيك اغلب براي پيشگيري از ايجاد عفونت چشم تجويز ميشود. در اثر برخورد ذرات كوچك پرتاب شونده  با سرعت بالاتر ممكن است آسيبهاي جديتري ايجاد شود. اين اتفاق در زمان حفاري، اره كردن، مته زني، سنگ زني و علف زني بدون استفاده از حفاظ چشم رايج تر است.

 سوختگي حاصل ازمواد شيميايي نيز مي تواند به آسيب جدي منجر شود. اگر احساس كرديد كه در نتيجه برخورد يك جسم پرتاب شونده كوچك يا يك ماده شيميايي به چشمتان دچار آسيب شده است حتما براي معاينه دقيق به يك پزشك مراجعه نمائيد.

توجه: همه آسيبهاي حاصله از مواد شيميايي به صورت بالقوه كور كننده هستند. حتما بايد با كمكهاي اوليه درمان شود: اگر لنزهاي تماسي داريد آن را خارج كنيد و براي مدت حداقل 10 تا 15 دقيقه آن را با آب فراوان بشوييد.

چه چيزي سبب آسيب به قرنيه ميشود؟

 

 

 

خراش/ ساييدگي قرنيه

قرنيه در قسمت جلوي چشم قرار دارد. قرنيه يك ديسك شفاف است كه در جلوي قسمت رنگي چشم و مردمك قرار دارد. پنجره اي است كه از داخل آن مي بينيد و به صورت زير چشم را از آسيب محافظت مي نمايد:

  • لغزنده كردن (با استفاده از اشكها).
  • با پلك زدن سريع وقتي چيزي به چشم نزديك ميشود.

عكس العمل پلك زدن به صورت طبيعي اغلب مانع از آسيب به قرنيه ميشود. با اين وجود، خراش و آسيبهاي جزئي به قرينه كاملا متداول است. براي مثال، خراشيدگي حاصل از برس مو، يا برخورد ناخن در زمان گذاشتن لنزهاي تماسي، وارد شدن يك شاخه درخت در چشم و غيره.

مي تواند بسيار دردناك باشد حتي اگر خراش بسيار جزئي باشد چون قرنيه بسيار حساس است. چشم شديدا دچار اشك ريزش ميشود و ممكن است در ابتدا تحمل باز كردن چشم را نيز نداشته باشيد.

اشياء كوچك پرتاب شونده

اگر از مته يا ديگر انواع ابزارهاي قدرتي مثل ماشين هاي سنگ زني بدون محافظ چشم استفاده مي كنيد، ممكن است قرنيه تان آسيب ببيند. اين اتفاق ممكن است به خاطر ذرات پرتاب شونده كوچك فلز، چوب يا مواد ديگر بيفتد. اين ذرات مي توانند با سرعت بالا حركت كنند و آن قدر كوچك باشند كه چشم متوجه نزديك شدن آنها نشود و بنابراين پلك نزنيد. همچنين ممكن است سخت و تيز باشند. در اين صورت چند اتفاق ممكن است بيفتد:

گاهي اين ذرات به قرنيه مي چسبند و مي تواند ايجاد دردي مشابه خراش قرنيه ايجاد كند.

گاهي ذره مستقيما وارد قرنيه و قسمتهاي عميق تر چشم ميشود. اگر ذره كوچك باشد ممكن است در ابتدا بدون درد يا با دردي جزئي همراه باشد. همچنين ممكن است از صلبيه يا قسمت سفيد جلوي چشم هم گذشته و وارد قسمتهاي عميق تر شود. در اين صورت ممكن است درد اصلا قابل توجه نباشد. همين نفوذ به چشم است كه مي تواند بسيار جدي شود. مي تواند منجر به عفونت و ايجاد  مايع داخل چشم شده و حتي به صورت دائمي بر ديد شما تاثير بگذارد. هميشه اگر به ورود جسمي به چشمتان در زمان مته كاري، اره كردن، آسياب كردن، چمن زني و غيره مشكوك شديد سريعا به پزشك مراجعه نمائيد.

آسيبهاي شيميايي

گاهي ممكن است يك ماده شيميايي بر روي چشم پاشيده شده و سبب سوختگي قرنيه شود. مواد شوينده خانگي مثل گازپاك كن و مواد سفيدكننده مي توانند اين گونه باشند. همچنين مواد آلكاليني مثل غبار گچ نيز مي توانند آزار دهنده باشند.

آسيب با اشعه

رايج ترين نوع آسيب با اشعه چشم قوسي (arc eye) ناميده ميشود. همچنين گاهي برف كوري ناميده ميشود. اين اتفاق زماني مي افتد كه چشم بدون محافظ در معرض نور بسيار شديد قرار گيرد مثلا اگر بدون محافظ چشم جوشكاري شود. علائم معمولا عبارتند از درد شديد چشم و آبريزش كه ممكن است چند ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض نور ايجاد شود. ممكن است چشمها آن قدر بسوزند كه نتوان آنها را باز نگه داشت.

ديگر علل آسيب با اشعه به قرنيه عبارتند از:

  • قرار گرفتن در معرض انعكاس شديد نور خورشيد (براي مثال، برف كوري).
  • بعد از قرار گرفتن در نور فرابنفش با نگاه كردن به نور در ماشين هاي تانين(tanning).

اگرچه مي تواند بسيار دردناك باشد اما اغلب بدون عوارضي يك تا دو روز بعد بهبود مي يابد.

معاينه چشم

اگر مضنون به آسيب قرنيه شديد، بهتر است به يك پزشك مراجعه نمائيد. مخصوصا، اگر مشكوك به آسيب از يك ذره كوچك پرتاب شونده يا يك ماده شيميايي شديد حتما بايد سريعا به پزشكي مراجعه نمائيد. اين به معناي وقوع يك سانحه و حالت اضطراري است. پزشك ممكن است از يك ابزار بزرگ كننده براي معاينه چشم استفاده كند. اگر مشكوك به آسيب قرنيه بوديد يك يا دو قطره رنگ مخصوص (فلوئورسکين) در جلوي چشم ريخته ميشود. با اين كار خراشهايي ديده ميشوند كه در غير اين صورت قابل مشاهده نيستند. در معاينه چشم آسيبهاي جدي نيز بررسي ميشوند.

درمان آسيب قرينه چيست؟

درمان براي سوختگي چشم

همه آسيبهاي شيميايي چشم باالقوه كور كننده هستند. درمان بايد فورا از طريق كمك هاي اوليه انجام شود:

  • اگر لنزهاي تماسي داريد آنها را بيرون بياوريد.
  • حداقل به مدت 10 تا 15 دقيقه چشمها را با آب فراوان بشوييد. براي مثال، چشم را باز زير آب روان سرد بگيريد (اول دماي آب را كنترل كنيد).
  • مخصوصا مواد قليايي آسيب رسان هستند، و هر گونه ذره اي مثل آهك بايد كاملا شسته شود. چك كنيد كه هيچ ذره اي پشت پلك باقي نمانده باشد.

سپس هر چه سريعتر به بخش اورژانس و تصادفات مراجعه نمائيد. يك متخصص چشم بايد سريعا شما را معاينه نمايد.

درمان براي خراشها و ساييدگي هاي حاصل از اشعه يا اشياء پرتاب شونده

يك خراشيدگي كوچك معمولا در ظرف دو روز يا بيشتر بهبود مي يابد.

عفونت چشم عارضه اي است كه مي تواند با آسيب يا خراشيدگي به قرنيه همراه باشد. بنابراين، براي پيشگيري از عفونت، تجويز قطره ها يا پمادهاي آنتي بيوتيك تا يك هفته رايج است. آرام بخشهايي مثل پاراستمول يا ايبوپروفن درد را كاهش مي دهند. گاهي ممكن است پزشك قطره اي براي يكبار مصرف براي كاهش درد برايتان تجويز نمايد.

گاهي ذره اي كوچك از چوب، فلز و غيره كمي در قرنيه فرو مي رود كه بايد برداشته شود چون ممكن است به عفونت يا ايجاد لكه خون منجر شود. پزشك اغلب مي تواند آن را با استفاده از يك پارچه پنبه اي بيرون بياورد. گاهي براي بيرون آوردن آن ممكن است به يك سوزن نازك نياز باشد. براي انجام اين كار از قطره هاي چشمي بي حس كننده موضعي استفاده ميشود تا روند كار بدون درد باشد. سطح چشم در واقع در حد متعجب كننده اي سخت است پس نيازي نيست نگران باشيد. پزشك با سوزن به چشم شما آسيب نمي رساند.

اگر معمولا از لنزهاي تماسي استفاده مي كنيد، تا زمان بهبود قرنيه و تا زماني كه از قطره هاي چشمي آنتي بيوتيك استفاده مي كنيد لنزها را كنار بگذاريد. از آنها تا 24 ساعت بعد از استفاده از دوز نهايي قطره هاي چشمي آنتي بيوتيك استفاده نكنيد.

در زمان خراشيدگي يا ساييدگي قرنيه معمولا استفاده از چشم بند براي بستن چشم پيشنهاد نمي شود (در گذشته اين كار بسيار توصيه ميشده است). دليلش اين است كه تحقيقات نشان داده اند كه استفاده از چشم بند تاثيري در نرخ بهبود و كاهش درد ندارد. با برداشتن چشم بند سبب با پلك زدن بافت بهبود يافته قرنيه دوباره برداشته شده و سبب ميشود دوباره به شروع بهبود بازگرديد. به علاوه، اگر از چشم بند استفاده كنيد ديد دوچشمي خود را از دست مي دهيد (ديد با استفاده از هر دو چشم). فقط در صورتي كه براي معاينه يا درمان از قطره هاي بي حسي موضعي استفاده شد و چشم بي حس بود بهتر است از چشم بند استفاده شود. در اين صورت براي چند ساعت تا زماني كه حس به چشم بازگردد براي محافظت از آن استفاده از چشم بند توصيه ميشود. چون چشمي كه با قطره بي حس شده باشد در صورت نزديك شدن جسمي به آن پلك نمي زند.

اگر آسيب عميق به چشم داشتيد يا اگر نگراني در رابطه با آسيب جدي تر چشم وجود داشت حتما به يك متخصص چشم مراجعه كنيد. معاينه تخصصي و درمان ممكن است نياز باشد.

توجه: رانندگي نكنيد مگر اينكه ديد طبيعي داشته باشيد و در صورتي كه از قطره ها استفاده شده باشد تاثير آن از بين رفته باشد.

پيشگيري از آسيب به قرنيه

هميشه در زمان حفاري، اره كاري و غيره كه سبب ايجاد ذرات كوچك پرتاب شونده ميشوند همچنين در زمان جوشكاري، اسكي بازي، كوهنوردي و استفاده از تختها براي آفتاب گيري و هر گونه شرايطي كه نور زياد است از محافظ چشم استفاده كنيد.

پيگيري

بسته به نوع شرايط و شدت آسيب، پزشكتان ممكن است پيشنهاد دهد كه 24 تا 48 ساعت بعد از آسيب دوباره معاينه شويد. دليلش اين است كه مطمئن شود چشم در حال التيام است. با اين وجود، اگر ديدتان بدتر شد و يا درد شديتر شد حتما سريعتر به پزشك مراجعه نمائيد. (به اين نكته هم توجه داشته باشيد كه در صورت استفاده از بي حسي موضعي بعد از از بين رفتن تاثيرش كمي درد خفيف خواهيد داشت.)

1396 words