تنبلی چشم به علت تکامل ناقص بینایی در سنین کودکی رخ می دهد. معمولا اگر درمان تنبلی چشم  در ابتدا صورت پذیرد  این مشکل قابل اصلاح می باشد. درمان تاخیری می تواند منجرگردد تا مشکلات دید  همچنان دائمی باقی بمانند. دوبینی (انحراف چشم) یکی از رایج ترین علل تاربینی می باشد. درمان به منظور فعال تر ساختن چشم تنبل با  کارکشیدن از چشم تنبل صورت می گیرد. بدین جهت می توان چشم سالم را با پد بست و یا به وسیله قطره آتروفین  بینایی چشم سالم تار گردد.

  

تنبلی چشم چیست؟

 تنبلی چشم، عبارت است از کاهش بینایی چشم که به علت به کار نگرفتن چشم در دوران کودکی رخ می دهد. در بسیاری از موارد، معمولا یک چشم درگیر می شود، اما در برخی موارد، بیماری هر دو چشم را درگیرمی کند. تاربینی چشم معمولا تنبلی چشم نامیده می شود. در برخی موارد تنبلی چشم بر اثر عیوب انکساری چشم  بوجود می آید، این بیماری در برخی مواقع با عینک اصلاح می شود.بهرحال در اغلب موارد، عینک کمکی به حل مشکل نخواهد کرد.

تکامل بینایی:

کودکان تازه متولد شده می توانند ببینند. با این وجود، اختلال ساختمانی اولیه در مسیر بینایی از چشم تا مغز  و در مغز در حال تکامل می باشد.  مغز به تدریج می آموزد که چگونه سیگنال های بصری را که از چشم می آیند تفسیر کند. تکامل سیستم بینایی تا حدود سنین 7 الی 8 سالگی تکامل می یابد. پس از آن، ساختار بینایی و بخشی ازمغز که درگیر امور وابسته به دید می باشد به طور کامل شکل می گیرند و دیگر تغییری در آنها حاصل نمی شود.  

اگر بنا به هر  دلیلی کودک از یک چشم و یا هر دو چشم به درستی استفاده نکند، در نهايت دید فرد به علت تنبلی به درستی نمی آموزد که از چشم خود استفاده نماید. اين ضعف در بينايي تنبلي چشم ناميده مي شود. تنبلي چشم مي تواند در ديگر عملکردهاي مکانيسم بينايي تاثير گذارده و پيشرفت کند. تنبلي چشم بيشتر در اثر بروز مشکلاتي در تکامل مغز نسبت به چشم مي باشد. در صورت درمان چشم تنبل، اگر تنبلي چشم قبل از سن هفت سال درمان نشود مي تواند به صورت دائمي باقي بماند.

چه اختلالاتي مي تواند منجر به تنبلي چشم گردد؟

اختلالات مختلف بينايي مي تواند فرد را دچار تنبلي چشم کند. سه علت عمده عبارتند از :

1- انحراف چشم ( دو بيني ) :

 درصورتي که فرد نتواند به سمت يک مسير با هر دو چشم نگاه کند، آن فرد دچار انحراف (لوچي) چشم مي باشد. در حالتي که يک چشم به سمت مستقيم نگاه مي کند، اما چشم ديگر او به سمت داخل، خارج، بالا و يا پايين سوق مي يابد. گويي چشم ها به يک سمت نمي نگرند و گويي به دو سمت مختلف فوکوس مي شوند.در نتيجه مغز سيگنالهايي که از يک چشم مي آيد را ناديده مي گيرد تا از دوبيني جلوگيري شود يعني تنها يک چشم بر شي مورد نظر فوکوس مي کند. اغلب موارد انحراف چشم در دوران کودکي اتفاق مي افتد، زماني که مغز در شرايط حساس يادگيري به منظور ديدن مي باشد.

 انحراف چشم : در اکثريت موارد انحراف چشم، بينايي يک چشم نرمال باقي مي ماند. در اين موارد، چشمي که مسئول فوکوس نمودن مي باشد به طور تناوبي تغيير مي کند. درنهايت سيستم بينايي هر دو چشم تکامل مي يابد. با اين وجود، در بسياري از موارد انحراف چشم، يک چشم در امر فوکوس غالب مي شود. چشم ديگر فوکوس نمي نمايد و مغز سيگنال هايي که ازاين چشم مي آيد را ناديده مي گيرد. اين چشم که چشم غالب نيست تکامل خود را در سيستم بينايي طبيعي در سنين کودکي از دست مي دهد و تنبلي چشم پيشرفت مي کند.

2- مشکلات انکساري چشم- عيوب ناهمساري انکساري چشم:

مشکلات انکساري مشکلات ديد مي باشند که به علت مشکلات فوکوس ضعيف نور عبوري از عدسي در چشم بوجود مي آيد. که عيوب انکساري چشم شامل نزديک بيني، دوربيني، آستيگماتيسم مي باشد.

اگر شما دچار مشکلات انکساري بينايي هستيد، اين مشکل اغلب در چشم ديگر نيز وجود دارد. اين بيماري ناهمساني انکساري چشم ناميده مي شود که اين بيماري در هنگامي رخ مي دهد که اختلاف انکسار بين دو چشم وجود دارد. در موارد اختلالات انکساري چشم ممکن است يک چشم دوربين و ديگري نزديک باشد. هنگامي که اين اختلاف بزرگ باشد، مغز قادر نيست تا تصاويري که از دو چشم مي آيند را به درستي درک نمايد،  و سيگنالهايي را که از يک چشم مي آيند را ناديده مي گيرد. معمولا مغز تصوير چشمي را که از عيوب انکساري کمتري برخوردار است مقدم مي دارد. چشم ديگر که معمولا دوربین است تنبل می شود.

عیوب انکساری چشم معمولا با عینک اصلاح میشوند. معمولا لنزها با توجه به میزان تغییرات عدسی چشم که در برابر نور واکنش  نشان می دهند تجویز می گردند. معمولا والدین بدون انجام تست بینایی قادر به تشخیص عیوب انکساری چشم فرزندان خود نیستند. بخصوص در مواردی که کودک دچار ناهمسانی انکساری چشم می باشد چشمی که دید کافی دارد بدون این که دیگران متوجه گردند می تواند به جای چشم تنبل به کار گرفته شوود و چشم تنبل همچنان ضعیف تر گردد.