پیرچشمی اصطلاح پزشکی برای دوربینی وابسته به سن میباشد. پیرچشمی بخش طبیعی فرآیند پیری است و بیماری محسوب نمیشود. همچنانکه فرد مسن تر میشود، حس میکند که تمرکز برای دیدن اشیاء نزدیک دشوارتر است. این مشکل میتواند با استفاده از عینک های مطالعه یا لنزهای تماسی برطرف گردد. پیرچشمی نوعی مشکل در بینایی بوده و یک عیب انکساری نیز نامیده میشود. 

 

عیب انکساری چیست؟

عیب انکساری یک مشکل بینایی است. این عیوب، یک علت رایج برای کاهش سطح بینایی می باشند.

انکسار به خم شدن نور در چشم نسبت داده می شود. عیب انکساری به این معناست که چشم نمی تواند نور را به درستی بر روی شبکیه متمرکز کند. این امر معمولا یا به علت اختلالات موجود در شکل مردمک یا به دلیل سن می باشد که عملکرد بخش تمرکزی چشم را تحت تاثیر قرار داده است.

چهار نوع عیب انکساری وجود دارد:

·         مایوپی (نزدیک بینی).

·         هایپرمتروپی (دوربینی).

·         آستیگماتیسم (عیب انکساری به علت انحنای یکنواخت قرنیه).

·         پرسبیوپی (عیب انکساری وابسته به سن؛ پیر چشمی).

به منظور دانستن عیوب انکساری به طورکامل، آشنایی با چگونگی دیدن مفید می باشد.

زمانی که به جسم می نگرید، نور انتشار یافته از شی، از چشم گذشته و به شبکیه می رسد. به دنبال آن پیام های عصبی ایجاد شده به سلول های شبکیه و عصب بینایی فرستاده شده و از آنجا به مراکز بینایی در مغز می روند. مغز، اطلاعات دریافتی را پردازش کرده و درنتیجه قادر به دیدن خواهیم بود.

امواج نور باید روی ناحیه کوچکی از شبکیه متمرکز شوند، درغیر اینصورت آنچه که مشاهده می شود، تار است. قرنیه و عدسی وظیفه تمرکز نور را به عهده دارند. قرنیه تاحدی تشعشعات نوری را که بعدا به سمت عدسی می روند، خم می کند. عدسی به دقت عمل تمرکز را با تغییر ضخامت خود انجام می دهد. این عمل تطابق نام دارد. عدسی الاستیک بوده و می تواند صاف تر یا گردتر شود. هرچه عدسی گردتر (محدب تر) باشد، امواج نوری بیشتری می توانند به داخل چشم خم شوند.

شکل عدسی توسط ماهیچه های کوچک موجود در جسم مژگانی متفاوت است. ساختارهای نخ مانند کوچک به نام رباط های فیبروزی مژگانی، از یک انتها به عدسی و از انتهای دیگر به جسم مژگانی متصل می شوند. هنگامی که ماهیچه های مویی در جسم مژگانی تنگ می شوند، رباط های فیبروزی شل شده و باعث صاف شدن عدسی می شوند. این حالت برای اشیای نزدیک اتفاق می افتد. برای نگاه کردن به اجسام دور، ماهیچه های مژگانی شل، رباط های فیبروزی تنگ و عدسی نیز تنگ تر می گردد.

خم شدگی بیشتر امواج نوری جهت تمرکز روی اشیای نزدیک مورد نیاز است، برای مثال در هنگام مطالعه. خم شدگی کمتر نور جهت تمرکز روی اشیای دور مورد نیاز می باشد.

 

پیرچشمی چیست؟

پیرچشمی یک نوع دوربینی (هایپرمتروپی) است که در نتیجه سن به وجود می آید.

به منظور دیدن اشیاء نزدیک، چشم ها باید تطابق پیدا کنند. به این معنا که عدسی ضخامت خود را تغییر میدهد. به این دلیل که ماهیچه های مویی به غشاء فیبروزی عدسی در هر انتها متصل میشوند، عدسی میتواند این عمل را انجام دهد. هنگامی که این ماهیچه ها تنگ میشوند، عدسی ضخیم تر شده و انحنای بیشتری پیدا میکند، و امواج نوری از اجسام نزدیک به داخل کانون نوک تیزی بر روی شبکیه آورده میشوند.

همزمان با اینکه فرد پیر میشود، عدسی سفت تر شده و خاصیت الاستیک بودن خود را از دست میدهد. این مسئله باعث میشود که تغییر شکل عدسی دشوارتر گردد. درصورتی که عدسی در موقعیت طبیعی ساکن خود باشد، فرد همچنان توانایی تمرکز بر روی اشیاء دور را دارد.

5 نوع پیرچشمی وجود دارد:

·         پیرچشمی اولیه نخستی ترین مرحله میباشد. در این مرحله ممکن است خواندن حروف کوچک مقداری مشکل تر باشد.

·         پیرچشمی عملکردی زمانی که شخص متوجه مشکلات بیشتری در رابطه با دیدن اشیاء نزدیک میشود.

·         پیرچشمی کامل زمانی که شخص به هیچ وجه نمیتواند بر روی اشیاء نزدیک تمرکز کند.

·         پیرچشمی نابالغ که قبل از 40 سالگی اتفاق می افتد.

·         پیرچشمی شبانه هنگامی که تمرکز بر روی اشیاء نزدیک در نور کم دشوار است.