open uri20120923 15620 e7ehvi

نورپاتي محيطي اصطلاحي است كه آسيب به يك يا چند عصب محيطي شما را توضيح مي دهد. اين آسيب به اين معنا است كه پيامها نمي توانند بين اعصاب مركزي و محيطي حركت كنند. شرايط بسياري هستند كه منجر به نورپاتي محيطي ميشود. ديابت رايج ترين عامل نورپاتي محيطي (مزمن) است. علائم نورپاتي محيطي به اين بستگي دارند كه كدام نوع از اعصاب محيطي آسيب ديده باشند 

(اعصاب حسي، حركتي يا خودمختار). نوروپاتي مي تواند بر يكي يا تركيبي از هر سه نوع عصب تاثير بگذارد. هدف درمان نورپاتي محيطي درمان هرگونه عامل اساسي ايجاد كننده ان براي كنترل علائم و كمك براي بدست آوردن حداكثر استقلال است.

مروری بر آناتومي سيستم عصبي

سيستم عصبي شما به سيستم عصبي مركزي و سيستم  عصبي محيطي تقسيم ميشود.

  • سيستم عصبي مركزي شما شامل مغز و نخاع شما ميشود.
  • سيستم عصبي محيطي شما شبكه اي از اعصاب است كه اعصاب محيطي ناميده ميشود كه اطلاعات را از مغز و نخاع به ديگر قسمتهاي بدن از جمله پاها، بازوها و اندامها انتقال مي دهد. اعصاب محيطي شما همچنين به عنوان "پيام رسان" عمل كرده و اطلاعات را به مغز و نخاع شما باز مي گرداند.براي مثال، فرض كنيد چيز خيلي داغي را برداشته ايد يا پاها يا انگشتانتان خيلي سرد شده باشند،. اگر اعصاب محيطي شما به هر نحوي آسيب ديده باشد اطلاعاتي كه از آنها مي گذرند درهم شده يا اصلا نمي توانند از آنها بگذرند تا به سيستم عصبي مركزي برسند.

اعصاب محيطي شما را مي توان به اعصاب حسي، حركتي و خودمختار تقسيم نمود.

  • امواج الكتريكي كه از اعصاب حسي شما منتقل ميشود به شما امكان لمس كردن و حس گرما، سرما و درد را مي دهد.
  • اعصاب حركتي با ماهيچه ها در ارتباط هستند. ضربانهاي الكتريكي كه از اين اعصاب مي گذرند ماهيچه هاي شما را تحريك و به حركت وا مي دارند.
  • اعصاب خودمختار اعصابي هستند كه اطلاعات را به اندامها و غدد شما حمل مي كنند. آنها به كنترل نقشهاي بدني كه غيرارادي هدايت ميشوند كمك مي كنند مثل: ضربان منظم قلب، تنفس، حركات روده، بلع، ايجاد بزاق، فشار خون و غيره.

نورپاتي محيطي چيست؟

نورپاتي محيطي اصطلاحي است كه آسيب به يك يا چند عصب محيطي را توضيح مي دهد. اين آسيب به اين معنا است كه پيامها نمي توانند بين اعصاب مركزي و محيطي حركت كنند.

نورپاتي محیطي به دو نوع زير تقسيم ميشود:

  • نورپاتي محيطي حاد- اين نورپاتي به صورت ناگهاني و سريع آغاز ميشود.
  • نورپاتي ميحطي مزمن- تدريجا توسعه مي يابد و دائمي ميشود. اغلب نورپاتي محيطي مزمن است و در طول چندين ماه به آرامي رشد مي يابد.

همچنين مي توان آن را بر اساس تعداد اعصاب آسيب ديده تقسيم بندي كرد:

  • اگر يك عصب آسيب ديده باشد از اصطلاح منونورپاتي استفاده ميشود.
  • اگر چند عصب آسيب ديده باشد از اصطلاح پلي نورپاتي استفاده ميشود.

چه عواملي سبب نورپاتي محيطي ميشود؟

شرايط متفاوت بسياري مي توانند منجر به نورپاتي محيطي شوند كه عبارتند از:

  • ديابت- ديابت رايج ترين عامل نورپاتي ميحطي در اروپا است. قند خون بالا (گلوكز) در كساني كه ديابت درآنها به خوبي كنترل نشده باشد به آسيب ديدن اعصاب منجر ميشود.
  • كمبودهاي غذايي- كمبود ويتامين B12 يا فوليت مي تواند به آسيب به عصب و نورپاتي محيطي منجر شود.
  • داروها- داروهاي خاصي مثل برخي از داروها شيمي درماني يا داروهايي كه براي درمان HIV استفاده ميشوند مي توانند سبب آسيب به اعصاب محيطي شوند.
  • سموم (مواد سمي)- برخي از سموم، براي مثال حشره كشها يا حلالها ( مشكلي كه در كساني كه بوي چسب استشمام مي كنند به وجود مي آيد) مي تواند سبب آسيب به اعصاب محيطي شود.
  • سرطانها- اگر نوع خاصي از سرطان داريد، ممكن است نوروپاتي محيطي در شما به وجود آيد.
  • افراط در مصرف الكل: نوروپاتي الكلي نامي است كه بر نوروپاتي محيطي نهاده شده كه برخي از الكلي ها را مبتلا مي كند. سطح بالاي الكل در بدن سبب آسيب رسيدن به اعصاب ميشود.
  • بيماري مزمن كليه- اگر كليه هاي شما به صورت طبيعي كار نكنند، مي تواند به عدم تعادل بين نمكها و مواد شيميايي در جريان خون شده و سبب نورپاتي محيطي شود.
  • جراحتها- برخي از جراحتها ممكن است مستقيما به اعصاب فشار وارد كنند. آسيبها مي توانند شامل شكستن استخوان ها و آسيبهاي حاصل از فشردگي اعصاب ميشود (مثل فشار وارده بر اعصاب به خاطر گچ گرفتن، ورم ساق پا و آتل ها).
  • عفونتها- برخي از عفونتها از جمله زونا، عفونت HIV و بيماري لايم (عفونتي كه بعد از گزيده شدن توسط ساس آلوده به يك ميكروب خاص (باكتريوم) ايجاد ميشود) مي توانند سبب آسيب رسيدن به اعصاب محيطي شوند. سندروم گلين باره به نوع خاصي از نورپاتي محيطي گفته ميشود كه معمولا به خاطر يك عونت شروع ميشود. براي جزئيات بيشتر به صفحه وب ديگري با عنوان سندرم گيلن باره مراجعه نمائيد.
  • بيماريهاي بافت همبند- اين بيماريها عبارتند از روماتيسم مفصلي، سندروم شوگرن و ﻟﻮﭘﻮس ﺳﻴﺴﺘﻤﻴﻚ ارﻳﺘﻤﺎﺗﻮز كه همه مي توانند در برخي از افراد به نورپاتي محيطي منجر شوند. به صفحهات مجزايي با عناوين سندروم شوگرن و ﻟﻮﭘﻮس ﺳﻴﺴﺘﻤﻴﻚ ارﻳﺘﻤﺎﺗﻮز براي جزئيات بيشتر مراجعه نمائيد.
  • برخي از بيماري هاي خاص تورمي- شرايطي از جمله بيماري هاي سارکوئیدوز و سلياكمنجر به نورپاتي ميحطي ميشوند. به صفحهات مجزايي با عناوين سارکوئیدوز و سلياك براي جزئيات بيشتر مراجعه نمائيد.
  • بيماري هاي ارثي- بيماريهاي خاصي كه ممكن است از والدين خود به ارث ببريد مي توانند سبب نورپاتي محيطي شوند. دو تا از اين بيماري هاي رايج سندروم شارکو-ماری-توث و آتاكسى فريدريش هستند.
  • علل ناشناخته- در برخي از افراد، هيچ عامل خاصي براي نورپاتي محيطي وجود ندارد كه عنوان نورپاتي محيطي با علل ناشناخته به آن داده شده است.

نورپاتي محيطي تا چه حد رايج است؟

در حدود 2 نفر از 100 نفر در كل جمعيت به نوعي نورپاتي محيطي دارند.با اين وجود، در افرادي كه در آنها عوامل پر خطر شناسايي شده است رايج تر است (در افرادي كه شرايط پايه يا مشكل شناخته شده اي دارند كه به نورپاتي محيطي منجر ميشوند). از هر 100 نفر كه يك فاكتور خطر را داشته باشد 12 نفر به نروپاتي محيطي مبتلا ميشود و از هر 100 نفر كه دو فاكتور خطر را داشته باشد 2 نفر به اين بيماري مبتلا ميشود. اگر ديابت را يك عامل خطر در نظر بگيريم، حدود نيمي از افرادي كه بيش از 25 سال است مبتلا به ديابت هستند نورپاتي محيطي دارند.