كاري پر خطر

چگونه با رفتارهاي نوجوان خود برخورد كنيم.

نوجواني مي تواند دوراني از سردرگمي باشد هم براي نوجوانان و هم براي والدينشان. درعين حال بزرگ شدن و تغيير كردن كودكان مي تواند براي والدينشان دلهره آور باشد. دانستن بيشتر در مورد روند رشد نوجونان و رفتارهايشان مي تواند به والدين كمك كنند كه بتوانند توانايي هاي كودكشان را بارور كرده و و در دوره هاي سخت آن ها را هدايت كنند.

چرا احساسات در نوجوانان اين قدر پيچيده بوده و شدت دارد؟ همه چيز به مغر مربوط ميشود. دانشمندان از ابزارهاي مخصوص عكسبرداري براي بررسي نحوه عملكرد مغز نوجوانان استفاده كردند. آنها چيزي يافتند كه انتظارش را نداشتند. اگرچه تولد 18 سالگي به معناي برزگسالي است اما تا سن حدودا 25 سالگي هنوز بخشهايي ازمغز در حال ساخته شدن است. اين مناطقي از مغز كه هنوز در حال ساخته شدن هستند تصميم گيري، قضاوت و انگيزش را كنترل مي كنند.

مغز نوجوانان تا حدي مثل يك سواركار است كه بدون افسار بر روي اسب مسابقه اي مي راند. مشكل اين است كه سيستم انگيزش/پاداش زودتر از سيستم كنترل شناختي تكامل مي يابد.

به بيان ديگر، بخشي ازمغز كه مي گويد: "اين خيلي جالبه. من همين حالا آن را مي خواهم" قبل از بخشي كه مي گويد: "صبر كن و دوباره فكر كن" رشد يافته است. به همين دليل است كه نوجوانان مخصوصا مستعد پذيرش لذتهاي گذرايي هستند كه از اعتياد، تجربه جنسي، رانندگي پر ريسك و غيره حاصل ميشوند. آنها در كنترل محركها و بررسي عواقب بلند مدت محتمل حاصل از اقدامات خود مشكل دارند. آنچه كه والدين را در اين رابطه نگران مي كند اين است كه به نظر مي رسدكودكانشان نمي دانند كه تا چه اندازه مستعد پذيرش خطراتي كه با آن مواجه اند هستند.

در تحقيقي در سال 2009 در آمريكا گزارش شد كه بيش از نيمي از دانش آموزان دبيرستاني تا كنون رابطه جنسي داشته اند و بيش از 400 هزار دانش آموز دختر 15 تا 19 سال فرزند نامشروع به دنيا آورده اند. هر ساله 19 ميليون بيماري مقاربتي جديد گزارش ميشود كه تقريبا نيمي از آنها متعلق به جوانان 15 تا 24 ساله است. اين گروه سني نيز فزاينده ترين گروه مبتلا به HIV در كشورهاي توسعه يافته هستند.

والدين بايد خود شروع به صحبت در مورد مسائل جنسي با كودكان بكنند. رابطه جنسي جزء لاينفك زندگي است. اما چگونه مي توانيد مانع از بيماري هاي مقاربتي، بارداري ناخواسته و عواقب منفي احساسي كه مي تواند در اين روابط به وجود آيد شويد؟ اواسط دوران كودكي زمان شروع صحبت كردن و گوش كردن است پس وقتي به نوجواني مي رسند مهارتهاي محاوره اي در آنها رشد كرده و ياد مي گيرند كه چگونه موقعيت هاي خطرساز از جمله رابطه جنسي را شناسايي و كنترل كنند. برقراري ارتباط را از سن پايين شروع كنيد، به اين كار ادامه دهيد و هيچ گاه اين كار را ناديده نگيريد.

برقراري ارتباط قطعا همان نكته كليدي است. هر چه زودتر گفتگو در مورد رفتارهاي پر خطر، رابطه جنسي، اختلالات احساسي، مواد مخدر و عملكرد تحصيلي و غيره را شروع كنيد بهتر است.

صحبت كردن در مورد رابطه جنسي ممكن است براي برخي سخت باشد اما والدين مجبور نيستند اين كار را به تنهايي انجام دهند. شما مي توانيد منابع مفيد را به صورت آنلاين يا برنامه هاي مرتبط در مدرسه يا جامعه را پيدا كنيد. موثرترين برنامه ها براي پيشگيري از بيماريهاي مقاربتي و HIV آنهايي هستند كه توسط مربيان آموزش ديده برگزار شده و با توجه به سن نوجوانان در آنها سعي در مهارت سازي ميشود و والدين و سازمانهاي بهداشتي نيز در آن مشاركت دارند.

شما همچنين بايد در مورد رفتارهاي ديگر مثل نوشيدن الكل با نوجوان خود صحبت كنيد. الكل سبب كاهش كنترل شناختي شده و ريسك سوء مصرف مواد و روابط جنسي را افزايش مي دهد. استفاده از الكل و مواد مخدر نيز مي تواند به شرايطي منجر شود كه نوجوانان تحت آن شرايط دچار سوء استفاده جنسي قرار گيرند.

قطعا نوجوانان محدوديت را دوست ندارند اما در عين حال اين كار براي آنها لازم است. در اواخر نوجواني و آغاز جواني آنها هنوز احتياج به راهنمايي دارند. تعيين محدوديتها ضروري است چون سالها طول مي كشد كه كودكان بتوانند در امر تصميم گيري مهارت كسب كنند. نوجوانان مثل كودكان پيش دبستاني هستند يعني در آنها نيز فعال سازي در قسمتهاي مختلف مغز هنوز بالغ نشده است و ناپيوسته است. اين امر سبب ميشود كه نوجوانان از لحاظ احساسي واكنشي تر باشند مخصوصا در ميان گروه همسالانشان.

با رشد ساختار پيچيده مغز، نوجوانان مي آموزند كه از تجربه هاي خود پند بگيرند و رفتارهاي خود را بر همين اساس تطبيق دهند. آنها اين توانايي را بدست مي آورند كه به شيوه هاي پيچيده تر و ظريف تر به دنياي وسيع تر دست يابند. اين به آنها كمك ميكند احساس درست و غلط همچنين توانايي قضاوت كردن، هم دردي و واقع بيني در آنها رشد يابد. اعتماد به نفس و دستاوردهاي شخصي مي تواند در آنها انگيزه بيشتري ايجاد نمايد.

والدين مي توانند با تقويت نقاط قوت فرزندانشان كمك كننده باشند. صحبت كردن، گوش دادن و راه باز كردن به علايق نوجوانان مي تواند تاثير مثبت بسزايي داشته باشد.

وقتي با نوجواني صحبت مي كنيد لحن صحبت بايد ناداورانه باشد. با او صحبت كنيد و اطمينان دهيد كه هر اتفاقي كه بيفتد شما باز هم او را دوست داريد. تا وقتي كه رابطه كلامي شما حفظ شود او را در كنترل داريد.

پيشنهاد ميشود كه والدين از تكنولوژي هايي مثل تلفن همراه براي حفظ تماس با نوجوانان خود استفاده كنند. نوجوانان بايد بدانند كه اگرچه نمي توانيد با او در تماس فيزيكي باشيد اما در دسترس بوده و مراقب آنها هستيد. نبايد يكسره دور و بر آنها بپلكيد بلكه انها احتياج دارند بدانند كه از دور مراقب آنها هستيد.

اگر نگراني هايي در مورد نوجوان خود داريد و او به نظر مي رسد كه قصد ندارد در مورد آن مشكل با شما صحبت كند تماسي با پزشك كودك خود داشته باشيد. با او قرار ملاقاتي بگذاريد تا نوجوانتان بتواند با او خصوصي صحبت كند.

نوجواني مرحله اي است كه خطراتي در پي دارد و برخي كودكان مستعد تر از بقيه هستند. با اين وجود والدين مي توانند كارهاي زيادي براي ايمن نگه داشتن كودكان و ايجاد حس دوست داشته شدن در آنها انجام دهند و به آنها در گذر از اين تغييرات كمك كنند. نوجواني يك بيماري نيست اما سفري رو به استقلال است. والدين و كودكان مي توانند از اين زمان لذت برده و حتي از آن بهره هايي ببرند.

انتخابهاي عاقلانه

آماده سازي نوجوانان

·        

به نظرات نوجوان خود احترام بگذاريد. ارتباطات ناداورانه ميزان علاقه شما را نشان مي دهد.

وقتي در مورد مسائل حساس مثل مواد مخدر، الكل، سيگار كشيدن و مسائل جنسي با نوجوان خود صحبت مي كنيد با او صادق و روراست باشيد.

به نوجوان خود كمك كنيد انتخابهاي سالم داشته باشد و براي موقعيت هاي سخت از قبل برنامه ريزي داشته باشد.

دوستان نوجوان خود را بشناسيد و با آنها رابطه داشته باشيد.

از تلاشهاي كودك خود تقدير و به خاطر دستاوردهايش از او تعريف كنيد.

به حريم خصوصي نوجوان خود احترام بگذاريد.

اگر نوجوان شما از رسانه هاي ارتباط عمومي استفاده مي كند مثل شبكه هاي اجتماعي او را به احتياط تشويق كنيد و زماان آنلاين بودن او را محدود كنيد.

با هم غذا بخوريد. نوجواناني كه دور هم غذا ميخورند احتمالا نمرات بالاتري دارند و احتمال سيگار كشيدن، نوشيدن الكل، استفاده از مواد مخدر، فكركردن به خودكشي يا مشغول شدن به فعاليت جنسي در آنها كمتر است.