راش (ضايعه) قرمز و خارش دار؟

اگر از درماتيت خسته شده ايد

احتمالا در برهه اي از زندگي خود دچار راش شده ايد چه به خاطر آبله مرغان يا به دلايل غير معمول ديگر. چرا پوست ما يك دفعه جوشهاي چركي مي زند؟ مهم تر اينكه شما چه كاري مي توانيد با آنها انجام دهيد؟

ما پوست را يك مانع تلقي مي كنيم كه قسمتهاي داخلي بدن ما را از دنياي بيرون محافظت ميكند. اما پوست بدن ما همچنين با سلولهاي مخصوص سيستم ايمني پر شده است. اين سلولها بدن و پوست را در مقابل ويرسها، باكتري ها و تهديدهاي ديگر حفظ مي كند. زماني كه اين سلولها يك ماده مشكوك را شناسايي مي كنند در پوست زنجيره اي از واكنشها شروع شده و به التهاب منجر ميشود. اسم پزشكي اين واكنش درماتيت است. اما اغلب با نام راش شناخته ميشود.

درماتيت انواع مختلفي دارد و هر يك مجموعه درمانهاي متفاوتي دارند. گاهي سلولهاي ايمني بدن به چيزي كه مستقيما بر روي پوست لمس شود عكس العمل نشان مي دهند. گاهي ديگر، سيستم ايمني در پوست به خاطر عفونت موجود در كل بدن يا يك بيماري تحريك ميشوند.

علائم اين انواع مختلف راش اغلب با هم همپوشاني دارند. خارش يك علامت رايج براي همه اين مشكلات است. بسياري از راشها قرمز و دردناك بوده و خارش دارد. برخي از انواع راش همچنين مي توانند به جوش يا تكه هاي پوسته پوسته منجر شوند. اگرچه اغلب راشها به سرعت از بين مي روند، گاهي برخي ممكن است طولاني مدت باقي مانده و بايد مدت زمان طولاني تري مراقب آن بود.

اگزما يا درماتيت اتوپيك (سرشتي) يك راش قرمز، خشك و خارش دار است كه از هر 5 نوزاد و كودك يك نفر به آن مبتلا است. اغلب در طول زمان بهبود مي يابد اگرچه ممكن است تا بزرگسالي هم ادامه داشته يا در سالهاي بعد دوباره ظهور پيدا كند. در چنين شرايطي، مانع پر شده از آب بين سلولهاي پوست ضعيف شده كه سبب ميشود رطوبت از پوست خارج شده و چيزهاي ديگري وارد پوست شوند. به همين دليل است كه مبتلايان به درماتيت اتوپيك بايد پوست خود را مرتبا مرطوب كنند. آنها بيشتر در معرض عفونتهاي پوستي هستند.

محققان اخيرا ژني را شناسايي كرده اند كه در حفظ پوست به عنوان مانع نقش دارند. افرادي كه نمونه اي خاصي از اين ژن ها را دارند بيشتر احتمال ابتلا به درماتيت اتوپيك را دارند.

پوست خارجي ترين نگهبان براي جنگيدن با باكتريها و عوامل مضر است. اگر اين مانع به هر دليلي شكسته شود حساسيت بيشتري به هر چيزي خواهيد داشت.

يك آلژي پوستي يا آلرژيك درماتيت تماسي، راش قرمز و خارش دار ايجاد مي كند كه گاهي با جوشهاي ريز همراه است. راش زماني حاصل ميشود كه پوست با يك ماده آلرژي زا كه معمولا يك ماده بي ضرر است كه سيستم ايمني به آن حمله مي كند مواجه ميشود. مواد آلرژي زا واكنشهاي آلرژيك را تحريك مي كنند. مواد آلرژي زا مي توانند از برخي از انواع صابون ها، كرم ها و حتي حيوانات خانگي باشند.

سيستم ايمني شما ممكن است براي بار اولي كه در معرض يك ماده آلرژي زا قرار مي گيريد واكنشي نشان ندهد. اما در طول زمان، سيستم ايمني ممكن است به  آن ماده حساس شود. در نتيجه، تماس بعدي شما به التهاب و يك راش آلرژيك منجر خواهد شد.

متداول ترين نوع درماتيت كه در همه جا ديده ميشود درماتيت تماسي آلرژيك به نيكل است.چرا؟ به خاطر سوراخ كردن گوش. بسياري از گوشواره هاي ارزان قيمت از نيكل ساخت شده اند و با گذشت زمان، گوشواره هاي نيكلي مي توانند به واكنش آلرژيك به فلز منجر شوند.

ديگر انواع متداول درماتيت آلْرژيك عبارتند از پيچك سمي و سماق سمي. ساقه و برگهاي اين گياهان ماده شيميايي ايجاد مي كند كه به احتمال زياد حساسيت زا هستند. اگر يكي از اين دو گياه را لمس كرديد، هر چه زودتر پوست خود را بشوييد. اين ماده شيميايي همچنين مي تواند براي مدتي طولاني در لباسها باقي بماند بنابراين حتما لباسها و كفشهايتان و حتي حيوانات خانگي كه در تماس با اين گياهان بوده اند را بشوئيد.

موارد خفيف درماتيت پوستي آلرژيك معمولا بعد از چند روز يا چند هفته از بين مي رود. اما اگر راش تداوم داشت، بسيار ايجاد ناراحتي كرد و يا در صورت اتفاق افتاد حتما به يك پزشك مراجعه كنيد. پزشك مي تواند داروهايي براي كاهش عكس العمل سيستم ايمني در پوست تجويز نمايد. اين داروها التهاب و خارش را تسكين داده و از چشم ها و صورت شما محافظت مي كنند.

سلولهاي سيستم ايمني پوست نيز زماني كه به ميكرويهاي مهاجم واكنش نشان مي دهند مثل باكتريها، قارچ ها و ويروسها مي توانند راشهايي ايجاد كنند. عفونتهاي ويروسي و باكتريايي در بدن شما مي توانند همچنين سبب ايجاد جوش هايي در پوست شوند. براي مثال، ويروس آبله مرغان مي تواند سبب جوشهاي خارشي در كودكان شود. در سالهاي بعد در بزرگسالان همين ويروس مي تواند به صورت زونا دوباره ظاهر شود كه راشي دردناك به همراه تب در پي خواهد داشت. با واكسيناسيون مي توان جلوي چندين بيماري ايجاد كننده راش از جمله آبله مرغان، زونا و سرخك را گرفت.

داروهاي خاصي از جمله آنتي بيوتيكها مثل آموكسي سيلين نيز مي توانند سبب راش هاي پوستي خارش دار شوند. اگر به دارويي حساسيت داشته باشيد، راش مي تواند اولين علامت يك واكنش جدي باشد. عكس العمل به دارو همانند ديگر آلرژي ها ممكن است در اولين بار مصرف اتفاق نيفتند. ممكن است بعد از چندين بار مصرف خود را نشان دهند. با اين وجود همه راشهاي دارويي به خاطر آلرژي نيست. اگر بعداز مصرف يك داروي جديد دچار جوشهاي خارش دار در پوست شديد سريعا با پزشك خود تماس بگيريد.

اگرچه اغلب راشها با گذر زمان بهبود مي يابند برخي ممكن است در تمام طول عمر باقي بمانند. پسوریازیسبيماري است كه سلولهاي پوست ضخيم، قرمز و تكه تكه ميشوند و بيشتر به صورت ارثي است. اين يك بيماري پيچيده ژنتيكي است كه در آن يك ژن نه بلكه چنيدن ژن مسئول ايجاد آن هستند. اگرچه هيچ يك از اين ژنها به تنهايي تاثير بسزايي بر بيماري ندارند اما شناخت ژنهايي كه در اين زمينه نقش دارند مي تواند به محققان در طراحي درمانهاي بالقوه جديد كمك نمايد. بيماري هاي بلند مدت ديگري كه مي توانند راش ايجاد كنند عبارتند از بيماريهاي خود ايمني مثل لوپوس و برخي از انواع سرطان.

اگر متوجه راشي قرمز و خارش دار در پوست خود شديد و علت آن را نمي دانستيد قبل از اينكه به داروخانه رفته و كرم بخريد دوباره در تصميم خود تجديد نظر كنيد. كرمهايي كه مي خريد ممكن است مشكلاتي را ايجاد كنند كه مشكل اوليه را بدتر سازند. از آنجايي كه عوامل متفاوت بسياري از جمله باكتريها، ويروسها، داروها، مواد حساسيت زا، احتلالات ژنتيكي و حتي نور خورشيد مي توانند راش ايجاد كنند، بايد حدس بزنيد كه به چه نوع درماتيتي مبتلا شده ايد.

اگر راش شديد بود بايد به يك متخصص پوست مراجعه نمائيد. يك متخصص پوست مخصوصا براي حدس زدن علت راش تعليم ديده است و به شما در انتخاب درمان درست كمك مي كند.

پوست شما محافظ شماست. نه تنها بدن شما را پوشانده بلكه اولين خط دفاعي در مقابل ميكروبها و مواد شيميايي است. مراقب پوست خود باشيد تا پوستتان هم مراقب شما باشد.

انتخابهاي عاقلانه

در موارد زير به پزشك مراجعه كنيد.

اگر راش در شما آن قدر دردناك و ناخوشايند است كه با فعاليتهاي روزانه يا خواب شما تداخل ايجاد كرده است.

راش در صورت است.

راش به نظر نگران كننده يا عفوني مي رسد.

بعد از مصرف دارويي راشها در شما ايجاد شده اند.

راش بيشتر از چند روز باقي مانده است.