آخرين گرايش تغذيه كه مدعي بهبود سلامت پوست، مو، ناخن ها، مفاصل و ... شما است

پروتئين بارها (protein bars) را كنار  گذاشته و به بارهاي كلاژن (collagen bars) سلام كنيم؟ ماده اي به نام كلاژن كه از استخوان، غضروف و پوست حيوانات (از جمله گاو، مرغ و ماهي) گرفته ميشود محبوبيت خاصي پيدا كرده است. اين محبوبيت تا حدي به خاطر رژيم Paleo (چربي سوزي و عضله سازي) بوده است كه افراد را به گرايش تغذيه از همه قسمتهاي موجودات بدون اتلاف و يا به عبارتي خوردن همه قسمتهاي حيوانات و نه فقط گوشت آنها تشويق مي كند.كلاژن به صورت پودر فروخته شده و همچنين در بارهاي پروتئيني كه گران هم هستند، نوشيدني ها و آدامسهاي زيبايي استفاده ميشوند. بنابراين آيا مي توان گفت كه كلاژن يك سوپر غذا است كه خوردن آن ضروري است؟ و يا اين كه يك گرايش است كه ارزش پول خرج كردن را ندارد؟ در اين جا آنچه كه شما نياز داريد در اين باب بدانيد آورده شده است.
كلاژن فقط در حيوانات يافت نميشود بلكه در بدن خودمان نيز توليد ميشود. در واقع، كلاژن فراوان ترين پروتئين ساختاري در بدن انسان و اصلي ترين جزء بافتهاي اتصال دهنده است. كلاژن در استخوانها، تاندونها، رباطها، مو، پوست، اندامها، عضلات و رگهاي خوني انسان يافت ميشود.
بدن ما از آمينو اسيدهايي كه ما در غذاهاي غني از پروتئين مصرف مي كنيم كلاژن مي سازد. تحقيقات نشان مي دهد كه مواد مغذي ديگري نيز در توليد كلاژن نقش دارند از جمله مس، ويتامين C و A به علاوه رنگدانه هاي گياهي كه آنتوسيانيدين ها ناميده ميشوند كه در ميوه ها و سبزيجاتي كه قرمز پر  رنگ، بنفش و آبي هستند (مثل توت فرنگي و تمشك و شاه توت) يافت ميشوند.
با افزايش سن، كلاژن كمتري در بدن ما توليد ميشود كه به چروك، شل شدن پوست و ضعف مفاصل منجر ميشود. همچنين فاكتورهاي خاصي در سبك زندگي با توليد كلاژن تداخل دارد از جمله مصرف شكر اضافه و الكل، قرار گرفتن زياد در معرض نور خورشيد و سيگار كشيدن.
و حالا شايد تعجب كنيد: كه اگر بدن خودش كلاژن مي سازد پس خوردن اين مواد حاوي كلاژن به چه دردي مي خورد؟ پاسخ خيلي واضح نيست. برخي متخصصان بر اين باور هستند كه زماني كه كلاژن مي خوريد، به سادگي هضم شده و به صورت اسيدهاي آمينه جذب ميشود. به بيان ديگر، خوردن كلاژن هيچ فرقي با خوردن ديگر مواد غذايي غني با پروتئين ندارند.
اما حقيقت اين است كه ما هنوز چيز زيادي در مورد مصرف كلاژن كه به اشكال و گونه هاي مختلف وارد بازار شده اند، نمي دانيم چون هنوز تحقيقات زيادي بر روي اين موضوع انجام نگرفته است. و اغلب تحقيقات انجام شده بر مكملها متمركز شده اند.
براي مثال در تحقيقي، تاثيرات كلاژن هيدروليزات بر پوست زنان بررسي شد. 69 شركت كننده 35 تا 55 سال به يكي از دو گروه اختصاص داده شدند: يك گروه كه يك روز در هفته براي مدت 8 هفته اين مكمل را دريافت كردند در حالي كه گروه دوم شبه دارو دريافت نمودند. گروه اول بهبود بيشتري را در خاصيت كشساني پوست در مقايسه با گروه شبه دارو تجربه كردند. و يك ماه بعد، تاثيرات در ميان زنان مسن تر هنوز معنا دار بود.. (در مورد تفاوت در رطوبت پوست تفاوتي مشاهده نشد.)
در تحقيق ديگري تاثير كلاژن هيدروليزات بر سلامت و درد مفاصل بررسي شد. اين تحقيق بر روي 147 ورزشكار زن و مرد انجام شد. به نيمي از آنها يك فرمول مايع داده شد كه حاوي كلاژن هيدروليزات بود و به مابقي مايع شبه دارو داده شد. بعد از 24 هفته، پژوهشگران دريافتند كه گروه كلاژن در زمان استراحت، پياده روي، وزنه برداري، ايستادن و بلند كردن اشياء نسبت به گروه كنترل درد مفاصل كمتري داشتند.
ولي آيا شما هم با افزودن يك پودر كلاژن به اسموتي صبحانه خود به جاي مثلا پودر پروتئين آب پنير به نتايج مشابهي دست خواهيد يافت؟ اگر به جاي يك بار پروتئين ساخته شده از پروتئين تخم مرغ از يك بار كلاژن استفاده كنيد چطور؟ و آيا كلاژن واقعا مي تواند سلوليت و تركهاي بدن را كاهش و سلامت روده را بهبود داده و موها را سالم تر كرده و خواب و كاهش وزن را آن طور كه بسياري از محصولات مدعي آن هستند بهبود بدهد؟
دانستن اين مطلب كار سختي است. ما بسيار در گفته هاي آنلاين از مردم شنيده ايم كه مصرف روزانه يك فرآورده كلاژن سبب بهبود در پوست و موهاي آنها شده است اما برخي ديگر نيز مي گويند هيچ نتيجه اي از خوردن مكمل كلاژن نگرفته اند.
همچنين فقدان تحقيقات پيش بيني تاثيرات عوارض جانبي را مشكل ساخته است. در تحقيقي در افراد مبتلا به روماتيسم مفصلي، تاثيرات كلاژن مرغي بر روي دارويي كه به صورت متداول براي درمان روماتيسم استفاده ميشود بررسي شد. محققان دريافتند عوارض جانبي اين دارو در گروهي كه مكمل كلاژن دريافت كرده بودند كمتر بود. اما خود عوارض جانبي ديگري از جمله مشكل هاضمه و خواب آلودگي ايجاد كرده بود. مشخص نشد كه آيا علائمي نظير اين ممكن است در افراد سالمي كه پودر كلاژن مصرف مي كنند نيز ايجاد شود يا خير.

حرف آخر
هنوز نياز به تحقيقات بيشتر در اين رابطه است مخصوصا تحقيقاتي كه بر شكلها و مقادير مختلف كلاژن كه در حال حاضر در محصولات شناخته شده يافت ميشوند متمركز باشند و آنها را با گروههاي شبه دارو و اشكال ديگر مكملهاي پروتئيني مقايسه نمايند.
تا آن زمان پيشنهاد ما اين است كه بر كلاژن به عنوان يك معجزه اتكا نكنيد. اگر در رژيم غذايي خود غذاهاي كامل داشته باشيد يعني مقادير زيادي سبزيجات، گوشت كم چرب، چربي هاي گياهي (آواكادو، آجيلها و دانه هاي روغني) و ادويه ها و آب كافي بنوشيد و كربوهيدرات هاي خوب از ميوه ها، غلات كامل،  حبوباتها و سبزيجات نشاسته دار (مثل سيب زميني شيرين و كدو) دريافت كنيد، براي زيبايي، سلامت مفاصل، سلامت روده و غيره مزاياي بيشتري خواهد داشت تا مصرف پودرهاي كلاژن.
با خوردن چنين رژيم غذايي طيف وسيعي از مواد مغذي به بدن شما مي رسد، يك تعادل سالم از درشت مغذي ها و مقادير زيادي آنتي اكسيدان و تركيبات ضد التهاب طبيعي. گرايشات جديد سرگرم كننده و جالب هستند اما اگر هميشه يك رژيم غذايي تميز و سالم داشته باشيد شيوه بهتر و امتحان شده تري براي سلامت شما خواهد بود.