مشكل سوء مصرف مواد در كسي كه دوستش داريد

شما چه كاري مي توانيد انجام دهيد

برادر شما تحريك پذير، عصباني و مضطرب شده است. گاهي نااميد به نظر مي رسد؟ متوجه شده ايد كه وقتي با او صحبت مي كنيد به نظر تمركز ندارد؟ ممكن است به معتاد بودن او بد گمان شويد. احساس نااميدي مي كنيد، اما نمي توانيد وقتي برادرتان به آسيب زدن به خود و اطرافيانش ادامه مي دهد فقط بنشينيد و نگاه كنيد. شما چه كاري مي توانيد انجام دهيد؟

بهترين راه براي شروع شناخت حقايق است. تعابير نادرست زيادي در مورد سوء مصرف مواد و اعتياد وجود دارد. برخي نمي توانند درك كنند كه چگونه بعضي ممكن است به مواد مخدر معتاد شوند. آنها به اشتباه اين را يك مشكل اجتماعي تلقي كرده و فكر مي كنند كساني كه معتاد ميشوند به لحاظ اخلاقي ضعف دارند.

تحقيقات نشان داده است كه اعتياد به مواد يك بيماري مغزي است. ما شواهد غير قابل انكاري داريم مبني بر اينكه قرار گرفتن مكرر در معرض مواد مخدر مغز را به لحاظ ساختار و در نقش پذيري تغيير مي دهد. براي اغلب افراد تصميم اوليه براي مصرف مواد ارادي است. با اين وجود، در طول زمان تغييراتي كه در مغز با مصرف مواد ايجاد ميشود كنترل فردي را از شخص گرفته و ديگر نمي تواند تصميمات درستي بگيريد و در عين حال اشتياق بيشتري براي مصرف مواد مي يابد.

بدن ما از طريق شبكه ارتباطات از راه دور از طريق تبادلات پيام شيميايي بين سلولهاي عصبي عملكردهاي بدن ما را كنترل مي كند. تحقيقات نشان داده اند كه زماني كه مغز در معرض مواد مخدر قرار مي گيرد، اين سيستم هاي كنترل مغز دگرگون شده، توانايي گرفتن تصميم هاي درست را از دست مي دهند.

چرا افراد در بار اول شروع به مصرف مواد مي كنند؟ مواد مخدر حس خوبي ايجاد مي كنند يا سبب ميشوند حس بهتري داشته باشند. برخي براي اين مواد مصرف مي كنند كه در آنها حس تمايز با ديگران ايجاد مي كند و برخي سعي دارند از اين طريق خود درماني كنند. مواد مخدر همانند خوردن يك غذاي خوب و يا گذراندن وقت با كسي كه دوستش داريد مي تواند بر مغز تاثير بگذارد اما مواد مخدر حتي قدرت بيشتري در اين رابطه داشته و در كساني كه مستعد هستند، سوء مصرف مواد مي تواند به اعتياد منجر شود.

پيش بيني اينكه فردي پس از چند بار مصرف معتاد ميشود يا خير كار مشكلي است. دانشمندان برآورد كرده اند كه عوامل ژنتيكي عامل مستعد بودن نيمي از افراد براي اعتياد است. عوامل ديگر عبارتند از تاثير محيط خانه، دوستان و آشنايان و سن شروع مصرف مواد.

عوامل فرهنگي بسياري نيز بر گرايشات براي سوء مصرف مواد تاثير مي گذارند. تحقيقات نشان داده اند كه اعتياد اغلب در كودكي و نوجواني شروع ميشود. تحقيقات نشان داده است كه برنامه هاي پيشگيرانه  كه اين برهه از زندگي افراد را مورد هدف قرار داده بودند در كاهش سوء مصرف مواد موثر بوده اند. پيشگيري موفقيت آميز شامل خانواده ها، مدارس، جوامع و رسانه ها ميشود.

با وجود اين تلاشها باز هم افراد مواد را امتحان كرده و برخي نيز معتاد ميشوند. چگونه متوجه ميشويد كسي كه دوستش داريد معتاد شده است؟ اگر فردي علارغم عواقب منفي مثل از دست دادن كار، قرض و يا مشكلات فيزيكي، ذهني و خانوادگي باز هم اجبارا به دنبال مواد و استفاده از آن بود در اين صورت او احتمالا معتاد است.

علائم حقيقي سوء مصرف و يا اعتياد بسته به فرد و نوع مواد مصرفي مي تواند متفاوت باشد. سوء مصرف مواد مي تواند نمود فيزيكي داشته باشد مثل از دست دادن اشتها، لكنت زبان و يا مشكلات خواب. همچنين مي تواند به تغييراتي در رفتار مثل تغيير كلي نگرش، مشكل در تمركز و يا افت نمره در تحصيل و يا عملكرد ضعيف منجر شود.

اگر مشكوك شديد كه برادرتان معتاد شده است، راهي پيدا كنيد كه با آرامش در اين مورد از او سوال كرده و به او پيشنهاد كنيد كه از يك كمك حرفه اي استفاده نمايد. اين يك افسانه است كه يك معتاد بايد به ته خط برسد تا براي درمان آماده شود. حقيقت اين است كه درمان در هر زماني حتي اگر فرد به ته خط هم نرسيده باشد پاسخ مي دهد و هر چه فرد زودتر از چرخه اعتياد خلاص شود مشكلات كمتري به همراه داشته و براي بهبود طولاني مدت دورنماي بهتري خواهد داشت.

بايد بدانيم كه اعتياد به مواد قابل درمان است. تحقيقات نشان داده اند كه درمان اعتياد به مواد چند اصل اساسي دارد. هيچ درمان خاصي براي يك فرد وجود ندارد. طول مدت درمان هم به دارو و هم نيازهاي فرد بستگي دارد. اين فرآيند اغلب با سم زدايي شروع ميشود كه در آن  فرد به صورت نظام مندي تحت مراقبت پزشك از قرار گرفتن از مصرف مواد باز داشته ميشود.

تحقيقات نشان داده اند كه بهترين راه براي اطمينان از حصول موفقيت تركيب درمانهاي درست دارويي و اگر ممكن باشد رفتار درماني است. رفتار درماني به افراد كمك مي كند نگرشها و رفتارهاي خود را اصلاح نمايند. رفتار درماني به آنها مهارتهايي براي كنترل استرس و سرنخ هاي محيطي كه مي تواند به بازگشت اعتياد منجر شود را مي آموزد.

درمان ممكن است مدت زيادي به طول انجامد و ممكن است براي حصول از اطمينان به چندين دوره درمان نياز باشد.

دانشمندان همچنان در حال بررسي هستند كه چه عواملي افراد را بيشتر مستعد به اعتياد مي سازد. آنها همچنين بررسي مي كنند چگونه مي توان از اين اطلاعات براي طراحي برنامه هاي پيشگيرانه موثر براي دستيابي به افراد مستعد  قبل از شروع اعتياد استفاده نمايند. اين برنامه هاي شامل مدارس، خانواده ها، تيم هاي ورزشي، سازمانهايي كه اساس اعتقادي دارند و جامعه وسيعتر ميشود. دانشمندان همچنين در تلاشند از جامعه پزشكي براي كشف مشكلات اعتياد در مراحل اوليه قبل از اينكه به اعتياد برسد كمك بگيرند.

اگر فكر ميكنيد كسي كه دوستش داريد نياز به كمك دارد هر چه زودتر هر كاري كه مي توانيد براي تشويق كردن او و پايان دادن به اين وضعيت و يافتن درمانهاي مناسب انجام دهيد. نگراني خود را ابزار كنيد و سپس منابع را به او معرفي كرده و يا خود با آنها تماس بگيريد. يك فرد معتاد نيازمند كمك پزشكي از يك فرد حرفه اي آموزش ديده است.

انتخابهاي عاقلانه

تشخيص اعتياد

علائم سوء مصرف مواد و اعتياد بسته به شخص و دارويي كه مورد سوء مصرف قرار گرفته فرق مي كند. علائم هشدار دهنده در سوء مصرف مواد عبارتند از:

تغييرات فيزيكي:

نمي تواند آرام بنشيند

تعرق بيش از اندازه

بي خوابي

تغيير در اشتها

خواب آلودگي و مبهم سخن گفتن

سرفه هاي مزمن يا علائمي مشابه آسم مثل خس خس و تنگي نفس

 آبريزش بيني، مشكلات مزمن بيني و سينوس

تغييرات رفتاري

تغيير كلي در نگرش و شخصيت بدون دليل مشخص

تغيير در عادات نظافت شخصي

نياز مفرط به حفظ حريم خصوصي

تغيير در دوستان، سرگرمي ها و يا فعاليتها

عدمتممركز و يا فراموشي

افت تحصيلي و يا عملكرد كاري

عدم صداقت مزمن

تعارف

ژنتيك: كار كردن بر روي ژن ها، رشته هاي DNA كه از والدين خود به ارث مي بريد. ژن مشخصه هايي مثل قد، رنگ چشم و رفتارها تاثير پذير مثل ميزان مستعد بودن شما براي مصرف مواد مخدر را تعيين مي كند.