سندروم تكانشي دست

سندروم تكانشي دست سبب تغيراتي در درك حسي ميشود كه مي تواند به بي حسي دائمي انگشتان دست، ضعف ماهيچه ها و در برخي موارد حملات "سپيد انگشت" (white finger) منجر شود. علت آن استفاده از ابزارهاي ارتعاشي است. معمولا اين اتفاق نمي افتد مگر اينكه فردي حداقل به مدت ده سال از ابزارهاي ارتعاشي استفاده كرده باشد. اگر كار كردن با ابزارهاي ارتعاشي را متوقف كنيد علائم خفيف بدتر نميشوند.

سندروم تكانشي دست چيست؟

سندروم تكانشي دست (HAVS) سبب علائمي در انگشتان دست، سر و بازوها در نتيجه كار با ابزارهاي ارتعاشي ميشود. سابقا سپيد انگشت ارتعاشي ناميده ميشد. نام آن به (HAVS) تغيير كرد چون علاوه بر سفيدي انگشتان علائم ديگري نيز دارد.

علت سندروم تكانشي دست چيست؟

علت سندروم تكانشي استفاده مكرر و مداوم از ابزارهاي حفاري است كه با دست نگه داشته ميشوند مثل ابزارهاي حفاري، اره هاي برقي، چكشهاي حفاري بادي و غيره. نگه داشتن يا كار كردن با ماشينهايي كه ارتعاش دارند نيز مي تواند عامل آن باشد. مشخص نيست كه چگونه ارتعاش سبب ايجاد اين مشكل ميشود. شايد علتش آسيب جزئي ولي مكرري باشد كه به اعصاب كوچك و رگهاي خوني موجود در انگشتان وارد ميشود. در طول زمان اين اعصاب و رگها برخي از قابليت هاي خود را از دست داده و علائمي ايجاد مي نمايند. احتمالا از هر 10 نفري كه مرتبا با ابزارهاي ارتعاشي كار مي كنند يك نفر مبتلا به سندروم تكانشي ميشود.

علائم سندروم تكانشي دست چيست؟

در ابتدا اعصاب تحت تاثير قرار مي گيرند و سبب تغييراتي در حسها ميشوند. به دنبال آن ممكن است پديده رينود اتفاق افتد كه حاصل تغييرات در رگهاي خوني است و منجر به مشكل "سپيد انگشت" ميشود. اين تغييرات همچنين سبب درد در ماهيچه ها ميشوند.

 علائم عصبي

كرختي (از دست دادن حس) و يا حس سوزش و خارش (سوزن سوزن شدن) در يك يا چند انگشت از علائم اوليه است. مي تواند خفيف بوده و فقط چند انگشت را تحت تاثير قرار دهد و مدتي ايجاد شود و از بين برود. در موارد شديدتر ممكن است انگشتاني كه مبتلا شده اند براي هميشه دچار آسيب شوند. در اين صورت فرد در انجام كارهاي ظريف دچار مشكل و شلختگي ميشود مثلا ممكن است بستن دكمه ها، گرفتن سكه بين دو انگشت، پيچ كردن، گرفتن ناخن ها و سوزن نخ كردن و غيره برايشان مشكل شود. در بسياري از افراد شدت علائم عصبي چيزي ما بين شديد و خفيف است. گاهي يك انگشت شديدا آسيب مي بيند ولي علائم در انگشتان ديگر خفيف است.

پديده رينود (علائم انگشت سپيد)

پديده رينود به صورت حملاتي است كه محرك آن هواي سرد يا لمس كردن يك جسم سرد است. يك حمله پديده رينود عموما به صورت زير است:

در ابتدا انگشت سفيد و سرد ميشود. دليلش تنگ شدن و اسپاسم رگهاي خون است.

سپس كبود ميشود. دليلش تنگ شدن رگهاي خوني و كمبود عرضه اكسپژن در نتيجه كمبود عرضه خون است.

سپس قرمز روشن ميشود. دليلش باز شدن دوباره (اتساع) رگها و برگشت مجدد جريان كافي خون است. اين روند ممكن است با سوزش و درد همراه باشد.

برخي افراد اين تغيير رنگ كلاسيك را به صورت كامل ندارند اما هنوز حملات انگشتان سرد و بيرنگ را دارند. طول هر حمله مي تواند از چند دقيقه تا چند ساعت طول بكشد. ميزان درد و ناراحتي در هر فردي فرق مي كند. علائم اغلب بعد از هر حمله از بين مي رود اما در موارد شديد ممكن است يك يا چند انگشت كبود باقي بماند.

(ابزارهاي ارتعاشي فقط يك دليل پديده رينود هستند. دلايل ديگري نيز دارد. به مقاله ديگري با عنوان "پديده رينود" مراجعه نمائيد.)

درد

آسيبهاي جزئي به ماهيچه ها، مفاصل و استخوانها مي تواند منجر به درد در دستان و قسمتهاي تحتاني بازو شود. ممكن است قدرت گرفتن اشيا را تا حدي از دست بدهيد.

علائم چگونه پيشرفت مي كنند؟

ممكن است كمي درد و حس سوزن سوزن داشته باشيد كه مي آيد و ميرود. ممكن است با حملات رينود در روزهاي سرد، بادي و مرطوب در يك يا چند انگشت همراه باشد. علائم ممكن است خفيف باقي بمانند اما اگر كار با ابزارهاي ارتعاشي ادامه داشته باشد ممكن است پيشرفت داشته باشد. ارتعاش به ندرت محركي براي پديده رينود است. محرك رينود هوا يا شرايط سرد است.

با پيشرفت بيماري، بي حسي دائمي ميشود. مي تواند منجر به ضعف و تحليل ماهيچه ها شود. حملات پديده رينود مكرر تر ميشوند (حتي در تابستان) اگرچه اغلب فقط زماني كه دستها مرطوب هستند اتفاق مي افتد.

در برخي موارد علائم ماهها يا سالهاي بعد از كنار كذاشتن كار با ابزارهاي ارتعاشي ظاهر ميشوند.

چگونه مي توان سندروم تكانشي دست را شناسايي كرد؟

توصيف علائم شما و اين واقعيت كه مدت زمان زيادي با ابزارهاي ارتعاشي كار كرده باشيد مي تواند براي تشخيص كافي باشد. با اين وجود، گاها نياز به آزمايشاتي است مخصوصا اگر به دبنال گرفتن غرامت هستيد. آزمايشات مي تواند شامل كنترل توانايي قدرت گرفتن، توانايي اجراي كارهاي ظريف و عكس العمل انگشتانتان به سرما باشد.