تبلیغات کالاهای پزشکی در شبکه های ماهواره ای-رویا یا حقیقت

امروزه رویای دهکده جهانی با دسترسی به اینترنت و رایانه ها محقق شده است. امروز کالایی که در یک سوی دنیا تولید می شود به آسانی در همه جهان در دسترس قرار میگیرد. اما بازار تجاری این دوران نیز به شدت رقابتی شده است و به قولی تبلیغات کالا اهمیت بسیار بیشتری از کیفیت کالا دارد و برندگان این بازار شدیدا رقابتی، تولیدکنندگان و یا پخش کننده هایی هستند که بهتر تبلیغات کنند و بهتر نام کالای خود را در ذهن متقاضیان جا بیاندازند. در این شرایط دلالی و واسطه گری برای پخش و توزیع کالاهای از پیش تولید شده در مواردی درآمدی بسیار بیشتر از تولید دارد.

اما از طرف دیگر در قرن بیست و یکم با برطرف شدن بسیاری از نیازهای اولیه حیاتی انسان, او امروزه تمرکز زیادی بر زیبایی و شادابی خود نموده است و علاقه زیادی به آراستگی ظاهری دارد و برای آن از هیچ تلاشی دریغ نمی کند. در همین میان است که بخش بزرگی از تحقیقات علوم پزشکی نیز بر همین امر توجه نموده است و تلاش های تحقیقاتی زیادی برای حفظ و تداوم جوانی و زیبایی انسان انجام می شود.

در نهایت اینکه برخی شاخصه ها و ملاک ها به عنوان مولفه های سلامت و زیبایی قلمداد می شوند که به طور کلی در بسیاری از جوامع یکسان دیده می شوند. مثلا جوانی, داشتن رنگ پوست سفید؛ قد بلند و گاها مولفه های ساده تر مانند بینی کوچک شاخص هایی از زیبایی قلمداد می شوند.داروي افزايش قد

اما مجموع موارد بالا به یک مساله خاص منجر شده است که اینجانب آن را بازار زیبایی می نامم. در این بازار، زیبایی تبلیغ می شود وکالاهای زیبایی خرید و فروش می شود. شاید فی نفسه این مساله به نظر بد نرسد و برخی فکر کنند که چه اشکالی دارد که کالاهایی برای زیبایی مردم چیزی که آن را دوست دارند و می پسندند عرضه شوند. اینجانب هم به طور کلی با این مساله مخالفتی ندارم اما بحث سر سازوکارها و شیوه تبلیغات این بازاراست.

از جمله نمونه های این بازار تبلیغات گسترده در مجلات پرخواننده برای جراحی های زیبایی اعضای مختلف بدن؛ انواع کرم ها و دستگاه های ورزشی را می توان مشاهده کرد. اگرچه که خود این تبلیغات و شیوه ارائه آنها چندان مطلوب و شایسته جامعه پزشکی نیست اما بهرحال حداقل مشخص است که یک پزشکی که در رشته ای تخصصی دارد اقدام به تبلیغ برای مثلا جراحی بینی می نماید و افراد هم می دانند به کجا تماس بگیرند و چگونه پیگیری نمایند.

اما نکنه جالب شیوه دیگری از تبلیغات است که در شبکه های ماهواره ای یک بازی بی پایان را شروع کرده اند. امروزه به مدد فناوری های دهکده جهانی و عصر مدرن هر دو نفری می توانند از یک استودیوی ساده به ارایه برنامه های ماهواره ای بپردازند و هرچه می خواهند درست و غلط به خورد بینندگان خود بدهند. البته اینجانب در ضرورت آزادی بیان تردیدی ندارم و معتقدم که باید بیان عقاید در جهان آزاد باشد و مردم باید آگاه باشند که بدانند چه منبعی حقیقت می گوید و چه منبعی خیر. و البته هدف من هم از این مقاله مطرح کردن همین مساله است.

همانطور که گفتم در این شبکه های ماهواره ای که مانند قارچ رشد می کنند, هرکس هرچه دل تنگش می خواهد را می گوید. حالا اگر تبلیغ تلویزیون و موبایل و اینها باشد اشکال ندارد هرچه می خواهند بگویند, در نهایت اینکه مقداری پول را بینندگان هزینه می کنند و یک کالای بی مصرف یا با مصرف را به انبار کالاهای خانه خود اضافه می کنند. اما تبلیغات بازار زیبایی و سلامت که با همان سبک و سیاق تبلیغ کفش و کلاه و لباس هوش و حواس همه بینندگان را هدف گرفته اند, مصیبتی عظمی است.

بدن انسان يك ساختار بيولوژيكي است كه دانشمندان علم پزشكي بر روي آن تحقيق مي كنند. اين علم در طي صد سال گذشته تغييرات شگرفي كرده است و بسياري از بيماري هاي مرگبار قرن هاي گذشته ريشه كن شده اند و بسياري بيماري ها قابل كنترل شده اند و در نهايت باعث افزايش طول عمر و كيفيت زندگي انسان شده است.

اما اين علم مانند همه علوم قوانين و مقرراتي دارد و بر پايه آنها استوار است و در بسياري موارد در چنبره اين قوانين گرفتار مانده و براي بسياري از مشكلات هنوز نتوانسته است راه حلي پيدا كند. كه اين امر طبيعي است مانند بسياري علوم ديگر كه همواره در راه تكامل اند.

اما نكته جالب و خنده دار براي اهل حرفه پزشكي و دردناك و خطرساز براي افراد فاقد اين دانش تبليغات گسترده بازار سلامت براي كالاهاي زيبايي است.

همانطور كه گفته شده علم پزشكي قانون دارد. قواعدي دارد كه عبور از آنها حداقل با دانش كنوني ميسر نيست. همانطور كه در در رياضي 2 ضربدر 2 همواره 4 مي شود. اما در تبليغات بازار سلامت هيچ قاعده و قانوني وجود ندارد. مبلغان مي گويند كه داروهاي آنها هر  سدي را مي شكند و در هيچ محدوديتي نمي گنجند. جالب اينجاست كه در تبليغات هاي  آنها به طور مكرر افراد پزشك نمايي كه معمولا يا بسيار پير هستند كه نشاندهنده يك پزشك پير و حاذق باشد و يا بسيار جوان و زيبا و گاهي هم بدحجاب كه توجه هم بيشتر جلب كنند و با جديت اين پزشك نماها تلاش ميكنند اثبات كنند كه اين دارو يا كالا معجزه مي كند و بر هر درد بي درماني دوا است.

اما واقعيت چيست؟

اجازه بدهيد ابتدا به چند مورد از اين موارد اشاره كنيم. پوست انسان ساختار چندلايه اي دارد و در اين ساختار چند لايه اي، لايه هاي اپيدرم، درم و هيپودرم را مي توان نام برد. لايه هاي سطحي پوست بيجان هستند و سلول هاي اصطلاحا شاخي شده پوست قرار دارند كه به تدريج نيز ريزش ميكنند. اما اين سلولها توسط يك لايه زايا و مولد به نام لايه بازال كه در عمق اپيدرم قرار دارد توليد مي شوند و به بالا رانده مي شوند. اين سلولها در حين بالا آمدن مي ميرند و به سلولهاي شاخي تبديل مي شوند كه به تدريج نيز ريزش ميكنند و همين ريزش مكرر همواره پوست را شاداب نگه مي دارد. اما نكته اينجاست كه اگر آسيبي به پوست وارد شود. اگر اين آسيب سطحي باشد و در حدي باشد كه سلول هاي لايه بازال آسيب نبينند، اين آسيب با جايگزيني سلولهاي از بين رفته با سلولهاي جديدي كه توسط لايه هاي عمقي تر ايجاد ميشوند، ترميم مي شود و اثري از زخم و يا آسيب پوست نمي ماند.

اما اگر آسيب عميق باشد و سلولهاي لايه بازال از بين بروند، ديگر سلول زايايي نيست كه مولد باشد و سلولهاي جديدي را ايجاد كند و در نتيجه آسيب با سلولهايي متفاوت كه از طريق جريان به محل آسيب حمل مي شوند، با ايجاد يك بافت جايگزين به نام بافت همبند ترميم مي گردد. در اين شرايط ديگر بافت جديد مانند پوست سالم نيست و رد آن بر روي پوست مشخص است كه اصطلاحا به آن اسكار مي گويند. اين مساله چالش هاي بسياري را در علم جراحي پلاستيك ايجاد كرده است و اگرچه از روش هاي بسياري استفاده مي شود اما همواره تلاش براي عدم آسيب رساندن به سلولهاي اين لايه زايا متمركز است با روش هاي بخيه زدن خاص و يا برش پوست از نواحي كه چين هاي طبيعي دارند و الي آخر. اما امري كه اثبات شده است و هنوز راه حلي ندارد جايگزيني مجدد لايه زايا در پوست آسيب ديده است. پس حالا با توجه به اين حقيقت علمي چگونه يك  دارو حالامي خواهد گياهي باشد، اكسير جواني باشد خون مورچه و عرق شتر و هر زهرماري ديگري كه باشد نمي تواند اين لايه را ترميم كند.

 

 

اما دارويي معجزه آسا چگونه به ناگهان به بازار سلامت مي آيد هر رد سالك و زخم و زگيل و جوش و رد جراحي و سوختگي را در هر ابعادي در دو هفته درمان مي كند و مخترع اين دارو معلوم نيست و جايزه نوبل نمي گيرد و معروف ترين فرد روي كره زمين نمي شود؟ اما يك شركتي كه كل كاركنان آن با تلفن همراه اعتباري كار ميكنند و هيچ دفتر و دستك و شماره ثبتي ندارند، آن را كشف كرده اند و در هر شهري هم يك شماره همراهي دارند و دارند مردم را صبح تا شام كيسه مي كنند؟

اما مورد ديگر كه از قبلي خنده دار تر است بحث افزايش قد است. اصولا استخوانهاي بدن انسان دو نوع رشد دارند. رشد طولي و رشد عرضي. رشد عرضي باعث ضخيم شدن و افزايش قطر استخوانها ميشود و در كل استخوان رخ مي دهد. اما رشد طولي كه عمدتا هم در استخوانهاي بلند اندام ها وجود دارد از طريق محل هايي در دو سر استخوان، به نام صفحه رشد رخ مي دهد. اين صفحات رشد بافتهايي زاياي استخواني هستند كه رشد مي كنند و باعث افزايش طول استخوانها مي شوند. اين صفحات رشد كه از بدو تولد فعال هستند؛ با سرعت متفاوتي استخوان سازي ميكنند كه تحت تاثير هورموني به نام رشد هستند كه اگر ترشح آن كم و يا زياد باشد منجر به كوتولگي يا غول آسايي نيز مي شود.

اما نكته اينجا است كه اين صفحات رشد در حدود اواخر دوران بلوغ به تدريج استخواني مي شوند و در نتيجه قابليت زايايي و استخوان سازي خود را از دست مي دهند. به اين ترتيب ديگر استخوان امكان رشد طولي را ندارد و فقط رشد عرضي آن عملي است كه تا سالها نيز ادامه دارد.

اما جالب تبليات گسترده داروهاي افزايش قد است نه يك سانتي متر و دو سانتي متر بلكه 8 تا 10 سانتي متر. بعد جالب اينجاست كه در كنار پزشك نماهايي اين داروها را با جديت و قاطعيت تبليغ ميكنند، تصاويري هم نشان مي دهد كه يك استخوان كه شبيه استخوانهاي كارتون ها است كه همواره سگ ماجرا دنبال آن مي دود، به يكباره تماما بزرگ مي شود دراز مي شود. و جالب تر اينجاست كه تركيباتي هم كه در دارو تبليغ مي شود همان مواد معدني فسفر و كلسيم عادي است كه اگر در استخوان نباشد، اصلا استخوان پوك مي شود و وجود انها به اندازه منجر به سلامت استخوان و البته زيادتر شدن آنها به ايجاد بيماري هايي. اما بهرحال به اندازه يا زياد رسيدن آنها منجر به معجزه 8 سانتي متر افزايش قد نمي تواند بشود.

اين رشته سر دراز دارد و اين بازار هدف هر مساله اي كه براي جامعه يك درد زيبايي محسوب مي شود را هدف ميگيرد و بي رحمانه بمباران مي كند كه اين داروها يا وسايل معجزه گر، بيني هاي شما را قلمي، قدهاي شما را بلند، لك و پيس و لكه هاي پوست شما را محو و چربي هاي شما ر در حال لميدن بر روي كاناپه حل ميكند. اگرچه در واقع تنها كاري كه اين داروها يا بهتر است بگوييم اين تبليغات مي كنند، حل كردن مغز مخاطبان خود و خام كردن و خالي كردن جيب آنها است. و البته ايجاد گرفتاري براي اينجانب و ديگر همكاران پزشك كه مرتب بايد تلاش كنيم به افرادي كه از ما سوال مي كنند، بقبولانيم كه اين كاخ هاي ماسه اي كه تبليغات در ذهن مي سازند قبل از اولين موج ويران خواهند شد.