نیش زدگی حشرات

گزيدگي حاصل از زنبورهاي معمولي، زنبورهاي عسل و زنبورهاي سرخ سبب درد و كمي التهاب ميشود اما به ندرت تاثير ديگري دارد. اما برخي افراد نسبت به گزيدگي حساسيت داشته و مي توانند در آنها واكنشهايي ايجاد كند كه تهديد كننده حيات باشد. اگر بعد از گزيدگي احساس كرديد كه واكنش حساسيتي داريد سريعا با آمبولانس تماس بگيريد. اگر زنبور عسلي شما را نيش زد و نيش در پوست باقي ماند، هر چه سريعتر نيش را با ناخن بيرون بكشيد. آن را فشار ندهيد چون با اين كار سم بيشتري در پوست پخش ميشود.گزيدگي (نه نيش زدن) حشرات به ندرت سبب واكنشهاي حساسيت زا ميشود اما مي تواند سبب ايجاد برآمدگي هايي در پوست شوند كه مي خارند. خارش را مي توان با پمادهاي آرام بخش، قرصهاي آنتي هيستامين و يا كرم استروئيد تخفيف داد. برخي حشرات در مبلمانها و حيوانات اهلي و غيره زندگي مي كنند و مي توانند مكررا گزيدگي ايجاد كنند.

حشرات، نيش و گزيدگي

حشراتي كه نيش مي زنند عبارتند از زنبورهاي عسل و سرخ و وحشي. در زمان نيش زدن حشرات زهري (مثل سم) را به پوست تزريق مي كنند.

حشراتي كه مي گزند عبارتند از پشه ها، مگس ها، كك ها، ساس ها،  كنه ها و كرم پنير.

بعد از اينكه حشره اي نيش مي زند يا مي گزد چه اتفاقي مي افتد؟

در اغلب موارد- يك واكنش پوستي منطقه اي محدود

اغلب افراد با واكنشهاي پوستي ناحيه اي كه توسط حشرات ايجاد ميشوند آشنايي دارند.

نيش زدن حشرات اغلب سبب دردي شديد و سوزاننده ميشود. بلافاصله قرمز شده و ناحيه كوچكي در اطراف آن (تا يك سانتي متر) ملتهب ميشود. اغلب تا چند ساعت بعد تخفيف يافته و از بين مي رود.

اغلب گزيدگي حشرات را متوجه نميشويد (اگرچه در برخي مواد مثل خرمگس مي تواند كاملا دردناك باشد). با اين وجود، بزاق حشرات مي تواند واكنشهاي پوستي زير را سبب شود.

خارش در محل گزيدگي.

يك برجستگي كوچك (جوش) كه مي خارد كه ممكن است تا 24 ساعت بعداز گزيدگي ايجاد شود. اين برجستگي عموما چند روز باقي مانده و بعداز بين مي رود.

يك قلنبگي كه مثل يك غده پر شده با مايع است و بسيار مي خارد. مي تواند بلافاصله بعد از گزيده شدن ايجاد شود. اين التهاب دو ساعت طول مي كشد ولي به دنبال آن يك برجستگي سفت كه خارش دارد بعد از 24 ساعت به وجود مي آيد. اين برجستگي نيز چند روز بعد از بين مي رود.

گاها يك واكنش پوستي كوچك به گزيدگي حشره اي ممكن است هفته ها يا ماهها باقي بماند. مخصوصا به دنبال گزيدگي كك احتمال يك واكنش پوستي دائمي وجود دارد. عكس العملهاي حساسيتي شديد (كه در بالا توضيح داده شد) به ندرت بعد از گزيدگي ايجاد ميشوند- بيشتر بعد از نيش زدن حشرات متداول هستند.

در برخي موارد- يك واكنش پوستي حساسيتي منطقه اي به وجود مي آيد

برخي افراد به سم موجود در نيش حشرات حساسيت دارند. يك واكنش منطقه اي سبب التهاب در مكان نيش ميشود. در عرض چند ساعت بزرگتر شده و سپس بعد از چند روز از بين مي رود. اندازه التهاب مي تواند متفاوت باشد اما مي تواند تا چند سانتي متر هم باشد. سپس التهاب ممكن است كل دست يا پا را بگيرد. التهاب خطرناك نيست مگر اينكه مسير تنفس شما را تحت تاثير قرار دهد. با اين وجود، اگر شديد باشد، ممكن است در پوست تاول ايجاد شود.

يك واكنش حساسيتي عمومي (سيستميك)- كه نادر ولي جدي است

ممكن است زهر سيستم ايمني شما را وادار به عكس العملي قوي تر كند. كه به يك يا چند مورد زير منجر ميشود:

 

خارش پوست در قسمتهاي مختلف بدن به دنبال بثورات جوش مانند كه خارش دارد و ممكن است در هر جايي از بدن ايجاد شوند.

التهاب صورت كه ممكن است به لبها، زبان، گلو و قسمتهاي بالايي مسير تنفس انتشار يابد.

حس ترس از واقعه اي قريب الوقوع.

گرفتگي عضلات شكم و حالت تهوع.

اتساع رگهاي خوني كه ميتواند سبب:

قرمزي عمومي پوست شود.

بالا رفتن ضربان قلب شود.

پايين افتادن فشار خون، كه سبب احساس بي حسي يا حتي غش در شما شود.

خس خس كردن يا مشكل در تنفس به خاطر حملات آسم يا التهاب گلو.

يك واكنش عمومي معمولا بعد از 10 دقيقه بعد از نيش به وجود مي آيد. مي تواند خفيف باشد مثل بثورات عمومي خارش دارد و كمي التهاب خفيف در صورت. در برخي موارد شديد بوده و تهديد كننده حيات است مثل غش و مشكلات تنفسي. يك واكنش حساسيتي عمومي شديد آنافيلاكسي ناميده ميشود و يك فوريت پزشكي است.

اگر در يك زمان چند بار توسط زنبور عسل يا سرخ نيش زده شده باشيد مي تواند سبب بيماري جدي شود. اين اتفاق معمولا مستقيما به خاطر دوز بالاي سم اتفاق مي افتد نه به خاطر حساسيت.

عفونت پوستي

گاها، يك عفونت پوستي به دنبال يك گزيدگي به وجود مي آيد مخصوصا اگر آن را زياد بخارانيد در اين صورت پوست آسيب ديده و باكتري ها (ميكروبها) مي توانند وارد آن شوند. عفونت سبب قرمزي و حساس شدن پوست اطراف گزيدگي ميشود. در طول چند روز، ممكن است اين قرمزي توسعه يافته و گاها ممكن است جدي شود.

بيماري هاي انتقالي

اغلب حشرات در كشورهاي پشرفته نظير انگلستان ناقل بيماري نيستند. يك استثناء نوعي كنه است كه حامل ميكروبي به نام بورليا (Borrelia burgdorferi) است كه سبب بيماري لايم ميشود. اگر اين ميكروب وارد پوست شود مي تواند به قسمتهاي مختلف بدن رفته و سبب آرتوروز، مننژيت و مشكلات ديگر شود. (به مقاله ديگري با عنوان بيماري لايم مراجعه نمائيد.) در كشورهاي گرمسيري، گزيدگي پشه سبب انتقال ميكروبهاي خاصي ميشود كه سبب بيماري هايي مثل مالاريا مي گردد.

درمان گزيدگي يا نيش حشرات چيست؟

اگر زنبوري شما را نيش زد و نيش هنوز در مكان باقي مانده بود-آن را بيرون بكشيد:

اگر نيش در پوست باقي مانده بود هرچه سريعتر آن را بيرون بكشيد. براي ان كار از لبه چاقو، لبه كارت اعتباري، ناخن يا هر چيز مشابهي استفاده كنيد.

هر چه سريعتر نيش را حارج كنيد بهتر است، بنابراين از هر چيزي كه براي اين كار مناسب تر است استفاده نمائيد.

سعي نكنيد نيش را با فشار دادن بيرون بكشيد چون با اين كار سم بيشتري در پوست منتشر ميشود. بيرون كشيدن آن بهتر است.

توجه: زنبور بي عسل، زنبور سرخ و زنبورهاي زرد نيششان بعد از گزيدگي در پوست باقي نمي ماند.

اگر علائم واكنش حساسيتي عمومي داشتيد (به بالا مراجعه كنيد) در اين صورت:

سريعا با اورژانس تماس بگيريد.

اگر برايتان تزريق آدرنالين تجويز شد از آن همان طور كه توصيه شده فورا استفاده كنيد.

ممكن است اكسيژن و تزريقات آدرنالين، استروئيدها و آنتي هيستامين ها در بيمارستان برايتان داده شود تا با واكنش حساسيتي مقابله شود.

برخي افراد نياز به  تزريق سرم يا ديگر عمليات هاي احياي فوري خواهند داشت.

اگر واكنش حساسيتي منطقه اي وجود داشت (التهاب در اطراف محل نيش) در اين صورت:

هر چه زودتر يك قرص آنتي هيستامين بخوريد. مي توانيد آن را از يك داروخانه يا بر اساس تجويز پزشك تهيه نمائيد. (آنتي هيستامين ها جلوي عملكرد هيستامين ها را مي گيرد. هيستامين ها ماده شيميايي هستند كه توسط سلولهاي خاصي در زمان واكنش حساسيتي در بدن ساخته ميشوند.)

آرام بخشهايي مثل پاراستمول يا ايبوپروفن مي توانند به كاهش درد كمك نمايند.

تا زمان كم شدن التهاب به خورد آنتي هيستامي ادامه دهيد. اين كار ممكن است چند روز طول بكشد.

اگر التهاب شديد بود به پزشك مراجعه كنيد. پزشك ممكن است دوره اي كوتاه مصرف قرصهاي استروئيدي را براي مقابله با التهاب تجويز نمايد.

اگر واكنش حساسيتي وجود نداشت (كه در اغلب موارد اين گونه است) در اين صورت:

يك كمپرس سرد، درد را كم كرده و به كاهش هر گونه التهاب كمك مي نمايد- براي مثال، از يك پارچه سرد يا يك كيسه يخ استفاده كنيد.

يك آرام بخش مثل پاراستمول يا ايبوپروفن در صورتي كه درد داريد مي تواند موثر باشد.

اگر خارش دارد، نياز به درماني نداريد چون خارش خيلي زود از بين مي رود. با اين وجود، گاها خارش براي چند ساعت تا چند روز ادامه خواهد داشت. هيچ درماني براي از بين بردن كامل خارش وجود ندارد اما دستور العملهاي زير مي تواند كمك كنند باشد.

پماد كروتاميتون (كه مي توانيد از داروخانه تهيه نمائيد) اگر بر روي پوستي كه مي خارد ماليده شود مي تواند تسكين دهنده باشد.

يك كرم استروئيدي مثل هيدروكورتيزون مي تواند كمك كننده باشد. آن را مي توانيد از داروخانه يا بر اساس تجويز پزشك دريافت نمائيد. پزشك ممكن است در برخي موارد يك كرم استروئيدي قوي تر تجويز نمايد.

قرصهاي آنتي هيستامين اگر تعداد گزيدگي ها زياد باشد مي تواند موثر باشد. مخصوصا، يك آنتي هيستامين مسكن در شب اگر خارش سبب بيخوابي ميشود مي تواند كمك كننده باشد. داروساز مي تواند به شما بگويد كه چه آنتي هيستاميني آرام بخش بوده و مي تواند به خواب شما كمك كند.