فولیکولیت

فوليكوليت عفونت فوليكولهاي مو در پوست است. يك مشكل متداول است كه معمولا جدي نيست. در پايه مو كيسه هاي كوچك چركي شكل مي گيرد. در موارد خفيف اغلب بدون درمان حل ميشود. 

گاها، كرمها يا قرصهاي آنتي بيوتيك مورد نياز است. در موارد عود شونده، شستشو با مواد ضدعفوني كننده پوست مورد نياز است.

فوليكوليت چيست؟

 فوليكوليت به معناي التهاب يا عفونت فوليكول مو در پوست است. بيشتر قسمتهاي پوست با موهاي ريزي پوشيده شده است كه از فوليكولهاي مو مي رويند. در فوليكوليت، فوليكولهاي موي بسياري در يك قسمت پوست عفوني ميشوند. فوليكولهاي موي مبتلا در كيسه هاي چركي كوچكي ملتهب ميشوند. هر جوش شبيه يك نقطه قرمز و گرد و كوچك به نظر مي رسد.

فوليكوليت چرا اتفاق مي افتد؟

در اغلب موارد فوليكوليت به خاطر عفونت با يك ميكروب (باكتري) به نام استافیلوکوک اورئوس (S. aureus) ايجاد ميشود. اين باكتري اغلب بدون خطر بوده و در بيني اغلب افراد وجود دارد بدون اينكه مشكلي ايجاد كند. گاها، ميكروبهاي (باكتريها) ديگري نيز سبب فوليكوليت ميشوند.

فوليكوليت معمولا در مكاني كه فوليكولها به خاطر سايش يا تراشيدن مو آسيب ديده اند يا مسدود شده اند به وجود مي آيند. گاها استفاده از يك كرم استروئيدي بر روي صورت مي تواند محرك دوره اي از فوليكوليت باشد. رايج ترين قسمت ناحيه ريش در مردان است. ديگر مكانهاي متداول براي فوليكوليت عبارتند از بازوها، پاها، زيربغلها و كفل ها.

انواع فوليكوليت

فوليكوليت ممكن است در هر جايي از پوست كه مو دارد ايجاد شود. (براي مثال، نمي تواند در كف دست كه مويي ندارد اتفاق افتد.) فوليكوليت چند نوع خاص است كه ارزش ذكر كردن در اينجا را دارد:

  • سيكوز ريش: نام پزشكي براي فوليكوليت بلندمدت (مزمن) در ناحيه ريش در صورت مردان است. اغلب پايين لب را تحت تاثير قرار مي دهد و درمان آن مشكل است. پوست دردناك و پوسته پوسته ميشود و در زمان اصلاح مي سوزد و خارش دارد.  در فوليكولهاي مو جوشهاي چركي بسياري به وجود مي آيند. برخي مردان براي حل اين مشكل ريشهاي خود را كوتاه نمي كنند.
  • جوشهاي مربوط به جكوزي (Hot tub folliculitis): همان طور كه از نامش پيداست، براي كساني به وجود مي آيد كه زياد از جكوزي استفاده مي كنند. آب داغ ميكروبهايي (باكتري ها) كه سودومونا آئروژینوزا ناميده ميشود را تحريك به رشد مي كند (مخصوصا اگر كلورين كافي در آب براي تميز نگه داشتن آن وجود نداشته باشد). حمام كردن در اين "سوپ" باكتريايي مي تواند ريسك فوليكوليت را افزايش دهد. اين نوع فوليكوليت اغلب بي خطر بوده و با احتياط لازم در جكوزي ها قابل اجتناب است. دوش گرفتن بعد از استفاده از جكوزي به نظر تاثيري در كاهش ريسك فوليكوليت ندارد.
  • فوليكوليت گرم منفي: نوعي فوليكوليت است كه ممكن است بعد از درمان آكنه با استفاده بلند مدت از آنتي بيوتيكها به وجود آيد. باكتري هاي مختلفي (به غير از استافیلوکوک) در اين رابطه نقش دارند. گرام منفي به نوعي رنگ اطلاق ميشود كه در آزمايشگاه براي شناسايي انواع مختلف باكتري ها استفاده ميشود.
  • شبه فوليكوليت: فوليكوليت واقعي نيست. به نظر شبيه فوليكوليت مي آيد چون در پايه هاي مو غده هاي كوچك چركي شكل مي گيرد. گاها اين مشكل منجر به زخم ميشود. شبه فوليكوليت در افرادي كه موهاي مجعد دارند يا در نژاد آفريقا-كارائيبي بيشتر است.

موهاي زيرپوستي/رشد كرده به سمت داخل

همان طور كه در بالا گفته شد، اين مي تواند منجر به شرايطي شود كه شبيه فوليكوليت است. اين ها موهايي هستند كه به دور خود مي پيچند و به سمت داخل پوست رشد مي كنند. هر كس مي تواند موي زير پوستي داشته باشد اما بيشتر در كساني است كه موهاي مجعد يا زبري دارند. احتمال اينكه موهاي مجعد خم شده و دوباره وارد پوست شوند بيشتر است مخصوصا بعد از اصلاح يا كوتاه كردن موها. همچنين سلولهاي مرده پوست كه مانع از رشد موها به صورت طبيعي شوند مي تواند سبب زير پوستي شدن موها گردد.

مو هاي زير پوستي اغلب سبب خارش، ملتهب شدن و برآمدگي هاي قرمز در پوست ميشوند كه شبيه يك جوش كوچك است. گاها جوشها مي توانند دردناك باشند. در مردان، موهاي زير پوستي اغلب به صورت جوشهاي كوچك چركي در ناحيه چانه، گونه ها يا گردن بعد از اصلاح ظاهر ميشوند. در زنان اغلب در ناحيه بكيني يا پاها ايجاد ميشوند.

اغلب موهاي زير پوستي خود به خود از بين مي روند. اگر موهاي زيرپوستي خود به خود از بين نروند مي توانند عفونت كرده و سبب تيره شدن پوست و ايجاد زخم شوند. اگر مو را خارانده يا آن را دستكاري كنيد احتمال اين اتفاق بيشتر است.

فوليكوليت و ديگر عفونتهاي پوستي

(فرانكل ها)Furuncles  يا كفگيرك نام پزشكي است كه براي آبسه به كار مي رود. هر دو عفونتهاي پوستي هستند كه در نتيجه وجود باكتري ها (ميكروبها) و اغلب استافیلوکوک ايجاد ميشوند. فرانكل عفونت پوستي است كه فوليكول مو و پوست اطراف را در بر مي گيرد. گروههاي فرانكل ممكن است در سطح پوست به هم چسبيده و كفگيريك را شكل دهند. كفگيرك به اين معنا است كه عفونت عميق تر در پوست نفوذ كرده و احتمال ايجاد زخم بيشتر است. كفگيركها و فرانكلها عموما دردناك تر و بزرگتر از جوشهاي چرك ريزي است كه در فوليكوليت ايجاد ميشود. براي خالي كردن چرك آنها ممكن است نياز به ايجاد برش و تخليه باشد.

گاهي آكنه ممكن است شبيه فوليكوليت به نظر آيد. تفاوت اساسي در اين است كه در آكنه فوليكولهاي مو با چربي هاي حاصله از غدد در پوست و سلولهاي مرده پوست پر ميشوند. همچنين ممكن است به خاطر رشد بيش از اندازه باكتريهايي باشد كه در فوليكولهاي مو زندگي مي كنند.