حمله‌ ایسكمیك‌ گذرا

headache 1 300x300

یا حمله‌ کم خونی مغزی گذرا (TIA) سبب علائم مشابهي چون سكته مغزي ميشود. برخي TIA را سكته خفيف مي خوانند. در TIA علائم كاملا در عرض 24 ساعت از بين مي روند (در حالي كه در سكته مغزي، علائم دائمي تر هستند). رايج ترين عامل وجود يك لخته خون كوچك در رگ مغز است. اگر علائم سكته يا TIA را داشتيد با 115 تماس بگيريد و اقدامات F.A.S.T را انجام دهيد. اگر در عرض 5 دقيه علائم بهتر نشد نياز به درمان اورژانسي داريد چون ممكن است عامل سكته باشد نه TIA. نيازي نيست خيلي صبر كنيد كه ببينيد علائم خودشان بهتر ميشوند يا خير. اگر علائم سريعا بهتر و كاملا خوب شد، بايد سريعا با پزشك خانواده خود براي بررسي هاي بيشتر و درمان ملاقات كنيد .

حمله ايسكميك گذرا چيست؟

يك حمله ايسكميك گذرا (TIA) مجموعه اي از علائم است كه مدت كوتاهي طول مي كشد و به خاطر نرسيدن موقت خون به مغز به وجود مي آيد. گاهي سكته خفيف ناميده ميشود. با اين وجود، علائم آن بر خلاف سكته مدت كوتاهي باقي مانده و زود از بين مي رود. اين يعني شما كاملا بهبود مي يابيد و به حالت معمولي برمي گرديد. (كلمه ايسكميك به معناي كاهش عرضه خون و اكسيژن به بخشي از بدن است)

علت يك حمله ايسكميك گذرا چيست؟

در اغلب موارد، TIA به خاطر يك لخته كوچك خون كه در يك رگ كوچك خون (سرخرگ) مغز گير كرده باشد به وجود مي آيد. اين لخته مانع از جريان خون ميشود و به بخشي از مغز خون نمي رسد. بخش آسيب ديده مغز فقط چند دقيقه بدون اكسيژن باقي مي ماند و سريع بهبود مي يابد. چون لخته يا سريعا متلاشي ميشود يا رگهاي خوني مجاور مي توانند اين نقص را جبران  كنند.


(TIA علل ديگري نيز دارد كه خيلي رايج نيستند كه عبارتند از: مشكل در لخته شدن خون، خون ريزي هاي جزئي در مغز، اختلالات خون مثل پلی سیتمی و كم‌خونی‌ سلول‌ داسی‌شكل‌ كه در مبتلايان خون بسيار رقيق است، تشنج يك شاهرگ كوچك در مغز و ديگر مشكلات مغز يا رگهاي خوني ان كه خيلي رايج نيستندو در اين صفحه وب ديگر به اين جزئيات پرداخته نشده است.)

لخته خوني كه منجر به حمله ايسكميك گذرا ميشود از كجا مي آيد؟

محل رايج براي شكل گيري يك لخته خون كوچك در پلاك آتروم در شريان اصلي در گردن است. (آتروم در زير توضيح داده شده است.) كاروتيد و شاريانهاي مهره اي سرخرگهاي اصلي در گردن هستند كه خون را به مغز مي رسانند. ممكن است يك لخته خون كوچك از آتروم يا يك بخش كوچكي از لخته خون جدا شود. سپس اين لخته در جريان خون به سمت مغز برده ميشود. سرخرگها تنگتر شده و لخته حركت مي كند تا زماني كه به جداره بچسبد. وقتي چسبيد سرخرگ را بسته و جلوي عرضه خون را مي گيرد.

در برخي از موارد لخته كوچكي در داخل قلب شكل ميگيرد و با جريان خون به مغز برده ميشود. شرايطي كه آریتمی فیبریلاسیون (AF) ناميده ميشود- كه توسط بسياري به صورت ضربان نامنظم قلب شناخته ميشود- مي تواند منجر به اين اتفاق شود. (به صفحه اي با عنوان آریتمی فیبریلاسیون براي اطلاعات بيشتر مراجعه نمائيد.)

احتمال دارد كه اين لخته كوچك خون بعد از چسبيدن به جداره سريعا تجزيه شود. بنابراين، در طول TIA آسيب دائمي وارد نميشود و علائم خيلي زود از بين مي روند.



سكته وقتي اتفاق مي افتد كه بخشي از بافتهاي مغز به خاطر فقدان اكسيژن مرده باشند(آسيب پايدار به مغز). اكسيژن براي زنده ماندن و كار كردن سلولها ضروري است. خون اكسيژن را از شش ها به بافتها (مثل مغز) منتقل مي كند. رايج ترين نوع سكته زماني اتفاق مي افتد كه لخته اي خون به صورت ناگهاني و كامل جلوي عرضه خون به مغز را  بگيرد (سكته ايسكيميك). اين اتفاق در TIA نيز مي افتد با اين تفاوت كه در سكته انسداد دائمي است. (براي اطلاعات بيشتر به صفحه اي با عنوان "سكته مغزي" مراجعه نمائيد.)

چرا لخته خون در رگ يا قلب شكل مي گيرد؟

لخته خون مي تواند زماني شكل گيرد كه پلاكتها به لكه (پلاك) آتروم بچسبند.

  • پلاكتها ذرات كوچكي در خون هستند كه وقتي رگ بريده ميشود (چه سياهرگ چه سرخرگ) به انعقاد خون كمك مي كنند.
  • پلاكهاي آتروم شبيه غده هاي چربي هستند كه در جداره داخلي شريانها شكل مي گيرند (تقريبا شبيه گچي كه به داخل كتري مي چسبد).
  • گاهي پلاكتها به يك پلاك آتروم در داخل سرخرگ مي چسبند و لخته خون ايجاد ميشود.

يك محل رايج براي ايجاد آتروم و لخته خون در شاهرگ بزرگي در گردن است. لخته خون ممكن است در نتيجه عوارض برخي مشكلات قلبي مثل AF به وجود آيد.

علائم حمله ايسكميك گذرا چيست؟

علائم TIA گذرا (موقت) هستند. آنها ناگهان به وجود مي آيند و معمولا در عرض كمتر از يك دقيقه به اوج خود مي رسند. تداوم علائم متفاوت است اما معمولا بعد از يك ساعت ( عموما بعد از 2 تا 15 دقيقه) از بين مي روند. گاهي علائم تا 24 ساعت طول مي كشند. علائمي كه به وجود مي آيند به اين بستگي دارند كه چه قسمتي از مغز آسيب ديده باشد. قسمتهاي مختلف مغز، قسمتهاي مختلف بدن را كنترل مي كنند. بنابراين، علائم مي تواند يك يا چند مورد زير باشد:

·         ضعف يا كرختي دست، بازو يا پا

·         مشكل در تكلم

·         مشكل در بلع

·         كرختي يا احساس مور مور و سوزش بخشي از بدن

·         از بين رفتن مختصر ديد يا دوبيني

تذكر: سردرد از مشخصه هاي عمومي TIA (يا سكته مغزي) نيست.